Interpelacja w sprawie legitymowania umundurowanych funkcjonariuszy Policji i ewentualnych zmian w przepisach ustawy o Policji

Tychy, 14 stycznia 2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją poselską w celu przygotowania propozycji zmian przepisów zawartych w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w celu nałożenia obowiązku okazania legitymacji służbowych przez funkcjonariuszy umundurowanych na wyraźne żądanie osoby, wobec której podejmowane są czynności służbowe.

Obecnie art. 61 ustawy o Policji nakłada obowiązek okazania legitymacji wyłącznie na funkcjonariuszy nieumundurowanych, którzy podejmują czynności służbowe na żądanie obywatela. Przepis ten nie obejmuje funkcjonariuszy umundurowanych, co w pewnych sytuacjach może prowadzić do poczucia niepewności i napięcia u obywateli. Brak obowiązku okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych może powodować niepotrzebne eskalowanie sytuacji i wzmacniać wrażenie dominacji aparatu państwowego nad jednostką.

W związku z tym wprowadzenie obowiązku okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych na wyraźne żądanie osoby, wobec której podejmowane są czynności służbowe, może przyczynić się do szybszego rozwiązywania takich napięć i uspokojenia sytuacji. Zmiana ta miałaby również pozytywny wpływ na transparentność działań służb mundurowych oraz na poprawę zaufania do Policji.

Dodatkowo w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 roku w sprawie kontroli ruchu drogowego wskazano, że funkcjonariusz umundurowany, na żądanie kontrolowanego uczestnika ruchu, ma obowiązek okazać legitymację w sposób umożliwiający jej odczytanie i zanotowanie danych. Rozporządzenie to stanowi przykład praktyki, która może zostać rozszerzona na inne sytuacje, w których obywatele mają prawo wymagać okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych.

Wprowadzenie obowiązku okazania legitymacji przez funkcjonariuszy umundurowanych ma na celu:

• weryfikację tożsamości funkcjonariusza – zapewniając obywatelowi pewność co do tożsamości osoby podejmującej czynności służbowe,
• deeskalację napięć – umożliwiając szybkie i proste wyjaśnienie sytuacji, co zapobiega eskalacji konfliktów,
• wzrost zaufania do Policji – dzięki większej transparentności działań funkcjonariuszy, co poprawi wizerunek służb mundurowych,
• ochronę obywateli przed nadużyciami – zapewniając obywatelom możliwość zweryfikowania tożsamości funkcjonariusza w każdej sytuacji, w której podejmowane są czynności służbowe,
• poprawę komunikacji między obywatelem a Policją – umożliwiając lepsze porozumienie i rozwiązywanie sytuacji w sposób spokojny i bezkonfliktowy.

Zatem analogiczne przepisy do tych zawartych w rozporządzeniu dotyczącym kontroli drogowych powinny zostać wprowadzone także w ustawie o Policji, co przyczyni się do zwiększenia transparentności działań służb mundurowych, poprawy wizerunku Policji oraz deeskalacji ewentualnych napięć, a także ochrony praw obywatelskich w kontaktach z funkcjonariuszami.

W związku z powyższym proszę o informacje:

1. Czy ministerstwo prowadzi prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o Policji? Jeśli tak, to w jakim zakresie zmian i kiedy zostanie opublikowany projekt?
2. Czy powyższe postulaty są lub będą brane pod uwagę w ewentualnym projekcie ustawy?

Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.

Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm RP