Interpelacja w sprawie cyberbezpieczeństwa i bezpieczeństwa transportu kolejowego w kontekście problemów z pociągami Impuls produkowanymi przez firmę Newag SA

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z ujawnieniem potencjalnych zagrożeń dla infrastruktury krytycznej państwa, związanych z wykryciem mechanizmów celowo wywołujących awarię w systemach sterowania taborem kolejowym firmy Newag, składam niniejszą interpelację dotyczącą działań podejmowanych przez organy państwowe w tej sprawie.

Analizy techniczne wykonane przez ekspertów ds. cyberbezpieczeństwa wskazały na obecność funkcji w kodzie oprogramowania, które ograniczały działanie systemów sterowania w pociągach eksploatowanych przez polskich przewoźników. Prokuratura Regionalna w Krakowie prowadzi śledztwo (sygn. 2004-1.Ds.8.2023), którego celem jest wyjaśnienie tej sprawy. Szczególny niepokój budzi fakt, że wykryte modyfikacje oprogramowania prowadziły do nieplanowanych zatrzymań składów kolejowych firmy Newag na podstawie odczytu bieżącej lokalizacji geograficznej (koordynaty GPS). Awarie były wynikiem zapisów w kodzie oprogramowania.

W kontekście obecnej sytuacji geopolitycznej naszego kraju oraz znaczenia infrastruktury krytycznej (w tym również kolejowej) dla bezpieczeństwa państwa, bezwzględnie konieczne wydaje się kompleksowe wyjaśnienie tych, jak i wszystkich podobnych im incydentów. Szczególnej uwagi wymaga weryfikacja potencjalnych zagrożeń dla ciągłości funkcjonowania transportu kolejowego w czasie krytycznym bądź w chwili zagrożenia oraz wykluczenie ewentualnej możliwości wykorzystania wykrytych podatności przez podmioty zewnętrzne działające na szkodę Polski.

Mając na uwadze powyższe oraz kierując się troską o bezpieczeństwo obywateli i infrastruktury krytycznej państwa oraz działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego prowadzi czynności dochodzeniowo-śledcze w związku z funkcjonowaniem mechanizmów ograniczających działanie oprogramowania pociągów firmy Newag?
2. Czy analizowano potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego wynikające z obecności mechanizmów ograniczających funkcjonalność w systemach sterowania pociągów, w szczególności w kontekście infrastruktury krytycznej i bezpieczeństwa ludności?
3. Czy w toku analizy ustalono, czy analogiczne zagrożenia (celowe awarie wywoływane na podstawie koordynatów GPS zapisanych w kodzie oprogramowania) występują w systemach innych producentów taboru kolejowego, w tym zagranicznych producentów taboru kolejowego oferujących swoje produkty na rynku polskim?
4. Czy wykluczono hipotezę, że celowe zapisy w kodzie oprogramowania pociągów mogły być wynikiem działań podmiotów zagranicznych, np. w ramach ataku cybernetycznego, aktu terrorystycznego, bądź sabotażu na infrastrukturę krytyczną Polski?
5. Jakie działania MSWiA podejmuje we współpracy z innymi instytucjami (np. Ministerstwem Infrastruktury, Ministerstwem Cyfryzacji, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego) w celu koordynacji odpowiedzi na zagrożenia wynikające z wykrycia mechanizmów celowo powodujących awarie w systemach sterowania pociągów?
6. Czy wykrycie tego typu celowych modyfikacji w oprogramowaniu taboru na poziomie produkcji, nie obniża renomy i wizerunku polskiego sektora producentów taborów szynowych na rynkach zagranicznych i nie odbije się negatywnie wśród potencjalnych zagranicznych nabywców polskich wagonów, lokomotyw i EZT w przyszłości? Jakie działania mitygujące w tej sprawie podjęło ministerstwo, aby polski przemysł taboru szynowego nie stracił swoich zagranicznych odbiorców? Czy ministerstwo współpracuje w tym zakresie z innymi instytucjami państwowymi bądź podmiotami prywatnymi (np. PAIH)?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP