Interpelacja w sprawie Krzemionek Opatowskich

Szanowna Pani Minister,

w dniu 25 września 2024 r. podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Rozwoju Regionu Świętokrzyskiego omawiano temat zagrożenia utraty przez Muzeum Archeologiczne i Rezerwat Krzemionki (dalej: Krzemionki Opatowskie) statusu obiektu Dziedzictwa Kultury Światowej UNESCO. W posiedzeniu Zespołu wzięli udział samorządowcy z województwa świętokrzyskiego, mieszkańcy gminy Ożarów i Ćmielów, przedstawiciele Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, przedstawiciel MKiŚ (Główny Geolog Kraju) oraz posłowie i posłanki - członkowie Zespołu ds RRŚ.

Status ten jest przyznawany przez UNESCO pod pewnymi warunkami, które powinno spełniać wyróżniony zabytek. Między innymi nie powinno się realizować w otoczeniu obiektu - w tak zwanej „strefie buforowej” - żadnych inwestycji powodujących potencjalną degradację chronionego dziedzictwa.

W przypadku Krzemionek Opatowskich wydana została koncesja na wydobycie kruszyw z terenu znajdującego się właśnie w bezpośrednim sąsiedztwie chronionego obszaru. Ta decyzja i potencjalne wydobycie kruszywa oraz jego transport przez ciężarówki ma bezpośredni negatywny wpływ na zachowane do tej pory chronione zabytki.

Koncesji na wydobycie bezrefleksyjnie udzielił Zarząd Województwa Świętokrzyskiego m.in. na podstawie wydanej przez burmistrza Ożarowa decyzji o lokalizacji inwestycji.

Podczas posiedzenia Zespołu stwierdzono, że proces wydawania tej decyzji przez burmistrza był ukrywany przed mieszkańcami, którzy sprzeciwiają się tak dużej inwestycji tuż obok ich domów w Śródborzu. Samo muzeum i jego dyrekcja dowiedziało się o procedurze już po jej zakończeniu. Na etapie uzgodnień natomiast RDOŚ w Kielcach wydał negatywną opinię - niewiążącą dla burmistrza.

W czasie posiedzenia zgodzono się, że działanie burmistrza Ożarowa oraz późniejsze wydanie koncesji na wydobycie stoi w bezpośredniej sprzeczności z interesem społecznym, interesem narodowym i budzi podejrzenie co do poprawności proceduralnej i formalnej wydania decyzji środowiskowej. W konkluzjach uzgodniono potrzebę:

1. Weryfikacji przez GDIOŚ poprawności i dopilnowania przepisów prawa oraz interesu państwa wydanej przez burmistrza Ożarowa decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla omawianej inwestycji
2. Podjęcia przez MKiDN prac związanych z uwzględnieniem w polskim prawodawstwie „strefy buforowej” dla obiektów wpisanych na listę dziedzictwa UNESCO, która spowoduje ochronę tych zabytków.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeprowadziło omawianą kontrolę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach?
2. Jakie są wnioski po takiej kontroli? Czy wykryto nieprawidłowości?
3. Jeśli takiej kontroli / weryfikacji nie było, to czy i kiedy GDIOŚ planuje ją przeprowadzić?

Z poważaniem

Rafał Kasprzyk