Interpelacja w sprawie wpisu Kanału Bydgoskiego na listę Pomników Historii

Szanowna Pani Minister!

Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego 30 września 2024 r. przyjął stanowisko dotyczące wpisu Kanału Bydgoskiego na listę Pomników Historii. Czytamy w nim:

„W tym roku mija 250 lat istnienia Kanału Bydgoskiego – drogi wodnej łączącej Wisłę i Odrę poprzez ich dopływy.

Kanał Bydgoski, zbudowany w latach 1773–1774, jest najstarszym czynnym do dnia dzisiejszego śródlądowym kanałem wodnym na obecnym terytorium Polski. Jego budowa trwała rekordowe 18 miesięcy. Jest on przykładem ówczesnej myśli technicznej i do dnia dzisiejszego jest jednym z najcenniejszych zabytków hydrotechnicznych w naszym kraju. Jego symbolem jest sześć śluz żeglugowych – komorowych, a włącznie z trzema śluzami na Starym Kanale Bydgoskim daje to imponującą liczbę bezcennych miejsc, których wartość historyczna jest przeogromna. Warto chociażby wspomnieć, że jest on starszy od Kanału Augustowskiego czy Kanału Elbląskiego, a przez wiele lat był on jedyną drogą wodną łączącą wschód i zachód Europy. Kanał Bydgoski jest również wykorzystywany, co prawda już w większości tylko w ruchu turystycznym. Stanowi on wraz z Kanałem Górnonoteckim, Jeziorem Gopło, Wartą oraz Notecią – Wielką Pętlę Wielkopolski.

Kanał Bydgoski w 2005 roku został wpisany w całości do rejestru zabytków. Zabytek tej wagi przedstawia jednak szczególną wartość historyczną utrwaloną w powszechnej świadomości i ma duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski, co kwalifikuje go do uznania go w drodze rozporządzenia przez Prezydenta RP za pomnik historii – co wymaga przejścia skomplikowanej procedury i opiniowania.

Wniosek o uznanie Kanału Bydgoskiego za pomnik historii złożyło miasto Bydgoszcz oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie.

Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego doceniając znaczenie Kanału Bydgoskiego wyraża poparcie dla działań, których celem jest uznanie go za pomnik historii w rozumieniu ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami“.

Jak poinformował inicjator stanowiska Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego – Przewodniczący Komisji Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jarosław Wenderlich, już 4 sierpnia 2023 r. wpłynął z Bydgoszczy do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Toruniu pierwszy wniosek, następny zaś z Wód Polskich 21 marca 2024 r.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z wnioskiem o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakim etapie procedowania jest wniosek o uznanie Kanału Bydgoskiego Pomnikiem Historii w instytucjach rządowych?

2. Kiedy można się spodziewać przedłożenia propozycji wraz z projektem rozporządzenia dla decyzji Prezydenta RP?

3. Jakie inwestycje planuje się na Kanale Bydgoskim oraz na zlewni Noteci w najbliższych latach?

4. Jakie inwestycje na Kanale Bydgoskim oraz na zlewni Noteci przeprowadzono w roku 2024?

Z poważaniem

Poseł na Sejm RP
Paweł Szrot