Interpelacja w sprawie rozważenia wprowadzenia zakazu produkcji i obróbki konglomeratów kwarcowych, ze względu na potencjalne ryzyko zdrowotne wśród osób zajmujących się jego obróbką

Szanowna Pani Minister,

Australia jako pierwsza w połowie roku 2024 wprowadzi zakaz produkcji i dostarczania konglomeratów kwarcowych. Powodem tej decyzji jest rosnąca liczba przypadków krzemicy u osób, które pracują nad obróbką tego materiału.

Konglomerat kwarcowy to stosunkowo niedrogi, trwały i odporny na zarysowania materiał. Powstaje przede wszystkim z piasku kwarcowego. Pozostałe składniki to pigmenty i żywice poliestrowe. Obecnie, dzięki zaawansowanej technologii, producenci mogą uzyskać efekt, który złudnie przypomina naturalne materiały, takie jak marmur czy granit, dlatego konglomerat kwarcowy coraz częściej jest używany do produkcji blatów kuchennych i mebli łazienkowych. I cieszy się wielką popularnością również w naszym kraju ze względu na dostępność i stosunkowo przystępną cenę.

Jednakże dobiegają do nas informacje, iż ten popularny materiał ma również ciemną stronę. Jak pokazały australijskie obserwacje, wśród osób, które pracują przy obróbce konglomeratu kwarcowego, zaczęły pojawiać się przypadki krzemicy - przewlekłej choroby układu oddechowego. Jest ona spowodowana wdychaniem pyłku krzemionkowego, który pojawia się w trakcie cięcia produktu. Podczas obróbki konglomeratu kwarcowego uwalniany jest drobny pył krzemionkowy, którego wdychanie zostało zakwalifikowane jako przyczyna śmiertelnych chorób (najczęściej krzemicy) i nowotworów. Z tego względu to właśnie osoby pracujące przy jego obróbce są najbardziej narażone na zachorowanie m.in. na krzemicę.

Według dostępnych na stronach internetowych danych, w 2015 r. w Australii odnotowano pierwszy przypadek tej choroby u osoby zawodowo zajmującej się obróbką konglomeratu kwarcowego. Liczba chorych cały czas wzrasta. Australijscy eksperci, lekarze i związki zawodowe rozpoczęły kampanię uświadamiającą, jak dużym zagrożeniem dla zdrowia jest obróbka tego materiału. Konglomerat kwarcowy został nawet nazwany przez australijską stację telewizyjną azbestem XXI w., co na pewno nie przyniesie mu chluby i w innych państwach.

W Polsce konglomerat kwarcowy cieszy się dużą popularnością, gdyż jego cena jest znacznie niższa niż tego z kamienia naturalnego, a niemal idealnie go naśladuje. Konglomerat w Polsce znajduje szerokie zastosowanie w łazienkach, kuchniach, w domach prywatnych i hotelach, wykorzystywany jako materiał na blaty, parapety i inne powierzchnie.

Z uwagi na przedstawione powyżej informacje uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na postawione niżej pytania:

1. Czy ministerstwo posiada informacje, czy pracodawcy w Polsce zatrudniający pracowników do obróbki konglomeratów kwarcowych informują swych pracowników o wysokiej szkodliwości uwalnianego drobnego pyłu krzemionkowego, który powstaje podczas obróbki tegoż materiału, tj. że jego wdychanie może powodować nowotwory i inne groźne choroby płuc?
2. Czy kiedykolwiek wspomniany wyżej nakaz został nałożony na pracodawców, którzy zatrudniają pracowników do pracy przy obróbce konglomeratów kwarcowych?
3. Czy ministerstwo posiada dane odnoszące się do zapadalności na krzemicę płuc w związku z pracą przy obróbce konglomeratów kwarcowych? Jeśli tak, proszę o dane z ostatnich pięciu lat.
4. Skoro kwarc określony został „azbestem XXI wieku”, czy ministerstwo rozważy działania zmierzające do stopniowego wprowadzenia zakazu produkcji i obróbki konglomeratów kwarcowych?