Interpelacja w sprawie emisji zielonych obligacji skarbowych w celu budowy elektrowni jądrowej

Szanowny Panie Ministrze,

Polska była pierwszym państwem na świecie, które wyemitowało zielone obligacje skarbowe. Od czasu ostatniej emisji zielonych obligacji skarbowych przez Polskę taka forma finansowania wydatków na realizację celów środowiskowych zyskała na popularności. Kolejne emisje podmiotów prywatnych oraz publicznych cieszą się wysokim zainteresowaniem inwestorów. W Polsce zielone obligacje wpisują się w strategie prywatnych podmiotów z sektora energetycznego, umożliwiając im sfinansowanie inwestycji w niskoemisyjne źródła energii.

Jednocześnie otoczenie regulacyjne, finansowe i społeczne sprzyja pozyskiwaniu zielonego finansowania na projekty związane z energetyką jądrową. Kanada została pierwszym krajem, który pozyskał środki na wydatki związane z energetyką jądrową w postaci zielonych obligacji skarbowych. Unia Europejska, która uznała energię jądrową za technologię przejściową w unijnej taksonomii, umożliwiła przyszłym emitentom skorzystanie ze standardu „europejskich zielonych obligacji”. W Polsce poparcie społeczne dla realizacji projektów energetyki jądrowej jest obecnie rekordowo wysokie. Zarówno wyborcy, jak i ich przedstawiciele w parlamencie zgadzają się co do konieczności inwestycji w stabilne, bezemisyjne źródło energii.

Emisja zielonych obligacji skarbowych na wydatki związane z energetyką jądrową mogłaby mieć szereg korzyści. Z uwagi na wciąż ograniczoną globalną podaż zielonych obligacji taki instrument mógłby cieszyć się dużym zainteresowaniem inwestorów, w tym tych z zagranicy. Inwestorzy instytucjonalni, kupując takie instrumenty, mogliby zwiększyć udział zielonych aktywów w swoich portfelach, zgodnie z oczekiwaniami klientów oraz organów nadzoru. Dla inwestorów detalicznych zakup zielonych obligacji skarbowych mógłby mieć walor edukacyjny, budując świadomość na temat zielonych finansów oraz inwestycji z zamiarem wygenerowania wpływu. Wreszcie inwestycja w transformację energetyczną Polski dla wielu będzie po prostu aktem patriotyzmu, gdzie poprzez lokowanie swoich funduszy będzie można wspierać strategiczny rozwój państwa. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że obligacje tego typu byłyby mniejszym obciążeniem dla budżetu. Można bowiem zakładać, że mimo dłuższego terminu zapadalności czy niższego oprocentowania dzięki wskazanym korzyściom cieszyłyby się dużą popularnością. Świadczy o tym fakt, że w tym roku wyemitowano tego typu obligacji ponad 4-krotnie więcej niż w roku ubiegłym. Takie kraje jak Kanada i Francja zanotowały z tytułu jądrowych zielonych obligacji wpływy do budżetu na poziomie kilkunastu miliardów złotych, co widać na wykresie załączonym do niniejszej interpelacji.

Szerokie poparcie społeczne wobec realizacji projektów z zakresu energetyki jądrowej, przy odpowiedniej komunikacji emisji, mogłoby umożliwić dotarcie do różnych grup inwestorów, tradycyjnie mniej zainteresowanych takimi instrumentami. Emisja bezpiecznych, płynnych zielonych obligacji skarbowych stanowiłaby impuls do dalszego rozwoju rynku zielonych finansów w Polsce. Zastosowanie standardu „europejskich zielonych obligacji” stanowiłoby zobowiązanie do wykorzystywania środków w zgodzie z najwyższymi standardami środowiskowymi, z zachowaniem minimalnych społecznych gwarancji, oraz raportowanie postępu w tym zakresie do interesariuszy, co miałoby korzyści wizerunkowe i komunikacyjne.

Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Jakie są planowane źródła wkładu własnego dla Polskich Elektrowni Jądrowych sp. z o.o., który zgodnie z deklaracjami ma wynieść ponad 60 miliardów złotych? Czy istnieje rządowa strategia finansowania budowy energetyki atomowej w Polsce?
2. W jaki sposób zielone obligacje skarbowe wpisują się w strategię finansowania transformacji energetycznej przez ministerstwo?
3. Czy ministerstwo podało pod ocenę możliwość pozyskania części środków na budowę elektrowni jądrowej poprzez zielone obligacje skarbowe? Czy było to przedmiotem rozmów z Ministerstwem Przemysłu lub resortem klimatu i środowiska?
4. Jeżeli tak, to czy rozważono również emisję zielonych obligacji na energetykę jądrową dla inwestorów detalicznych?