Interpelacja w sprawie benefitów żywnościowych

Gniezno, 6 grudnia 2024 r.

Szanowna Pani Ministro,

zwracam się do Pani w związku z apelami wystosowanymi przez pracowników oraz pracodawców, w zakresie dobrowolnego dofinansowania posiłków. Wskazują oni na nowe bariery w dbaniu o dobrostan pracowników za pośrednictwem tzw. benefitów żywieniowych dla pracowników w dużych zakładach pracy.

Wedle moich informacji w ostatnim czasie notujemy niepokojący i nasilający się trend: pracodawcy odchodzą od udzielania tego benefitu swoim pracownikom ze względu na zmianę interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, której dokonał Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w 2023 roku.

Tym samym ZUS nałożył na pracodawców i pracowników uciążliwe w realizacji obowiązki formalnoprawne i księgowe w postaci gromadzenia i ewidencjonowania dowodów (w postaci paragonów) przez okres 10 lat, pomimo że faktyczne brzmienie przepisu rozporządzenia nie wymaga dokumentowania wydawanych przez pracownika środków jeśli dofinansowanie odbywa się za pośrednictwem bonów, talonów, kuponów lub kart żywieniowych, których sieć punktów akceptujących jest ograniczona wyłącznie do podmiotów oferujących posiłki (placówek gastronomicznych i sklepów spożywczych). Dla pracownika oznacza to konieczność przechowywania 250 paragonów rocznie przez okres 10 lat, a dla dużego pracodawcy, zatrudniającego np. 10 tys. pracowników oznacza to konieczność gromadzenia aż 2,5 mln paragonów rocznie. W konsekwencji nowe wymagania ZUS negatywnie wpływają a często blokują zdolność przedsiębiorstw do dbania o dobrostan pracowników przez zaspokojenie ich potrzeb żywieniowych. Warto również podkreślić, że odpowiednie żywienie pracowników przekłada się na mniejsze absencje oraz wyższą wydajność, co jest korzystne nie tylko dla pracowników, ale i dla całego sektora gospodarczego w Polsce.

Przy tym należy przypomnieć, że w raporcie „Indeks Polityki Zdrowego Środowiska Żywnościowego” dla Polski wskazano na konieczność wsparcia inicjatyw promujących zdrowe odżywianie wśród pracowników, szczególnie w prywatnym sektorze, gdzie pracodawcy dobrowolnie podejmują działania w tym zakresie. Przedmiotowe rozporządzenie w swojej celowości odpowiadało na rekomendacje ekspertów, w zakresie stymulowania ulg podatkowych wspierających pracodawców promujących zdrowe, regularne żywienie. Nowa interpretacja przepisów przez ZUS, w tym wypadku jest sprzeczna z celem obowiązujących przepisów.

Wobec powyższego uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Czy nowa interpretacja przepisów przez ZUS przeszła konsultacje społeczne z przedstawicielami pracodawców i pracowników?
2. Czy ministerstwo planuje urealnienie przepisów, aby zmniejszyć bariery biurokratyczne wynikające z konieczności gromadzenia dowodów zakupu posiłków przez pracowników?
3. Jaka była intencja zmiany interpretacji przepisów przez ZUS w zakresie benefitów żywieniowych? Czy ministerstwo wydawało jakiekolwiek dyspozycje lub wytyczne dotyczące interpretacji tych przepisów?
4. Czy ministerstwo rozważa wydanie dyspozycji i wytycznych do ZUS, które będą wprost wspierały cel jakim jest promowanie zdrowego, regularnego odżywiania i umożliwiały pracodawcom i pracownikom korzystanie z wskazanych ulg podatkowych bez barier biurokratycznych?
   

Z wyrazami szacunku

Tadeusz Tomaszewski