Interpelacja w sprawie zastosowania prawa pierwokupu

Szanowny Panie Ministrze,

23 lutego 2023 r. zaczęła obowiązywać nowelizacja ustawy o portach i przystaniach morskich, która nadała Skarbowi Państwa prawo pierwokupu udziałów i akcji w spółkach handlowych będących właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych w granicach portów istotnych dla gospodarki narodowej, takich jak port Gdańsk, port Gdynia oraz port Szczecin-Świnoujście.

Celem nowelizacji, będącej częścią szerszej ustawy o zmianie ustawy o bezpieczeństwie morskim oraz niektórych innych ustaw, była poprawa bezpieczeństwa państwa w obszarze transportu morskiego i energetyki, zwłaszcza w kontekście kryzysu energetycznego i zerwania łańcuchów dostaw w latach 2021-2022.

Zgodnie z nowym artykułem 3d ustawy o portach i przystaniach morskich Skarb Państwa zyskał prawo pierwokupu udziałów lub akcji w spółkach handlowych, które są:

1. właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości znajdujących się w granicach portów mających kluczowe znaczenie dla gospodarki narodowej, a także
2. dzierżawcami, najemcami lub innymi użytkownikami umownymi takich nieruchomości (na okres przekraczający 10 lat), jeśli właścicielem tych nieruchomości jest Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego lub podmiot zarządzający portem lub przystanią morską.

Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej realizuje prawo pierwokupu, jednak Rada Ministrów może upoważnić do jego wykonywania inny podmiot, w tym spółkę handlową z większościowym udziałem Skarbu Państwa.

Powyższe zmiany legislacyjne umożliwiły ingerencję w strukturę własnościową szczególnie wrażliwą, ze względu na bezpieczeństwo państwa polskiego, podmiotów operujących w granicach portów istotnych dla gospodarki narodowej.

Obecnie, według doniesień medialnych, niemiecka spółka Rhenus dąży do przejęcia kontroli nad spółką Bulk Cargo-Port Szczecin zarządzającą terminalem przeładowującym węgiel, koks, rudę żelaza i inne towary masowe oraz drobnicę.

Wobec powyższych proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Czy niemiecka spółka Rhenus zawiadomiła w terminie 7-dniowym właściwego ministra ds. gospodarki morskiej o zawarciu warunkowej umowy sprzedaży akcji/udziałów w spółce oraz o jej treści? Jeśli tak, proszę o jej udostępnienie.
2. Czy zamierza Pan wydać decyzję o zastosowaniu prawa pierwokupu dla spółki Bulk Cargo-Port Szczecin?
3. Czy zamierza Pan upoważnić inny podmiot, w tym spółkę handlową z większościowym udziałem Skarbu Państwa, do wykonywania opisanego powyżej prawa pierwokupu?
4. Czy zamierza Pan wystąpić do sądu o ustalenie ceny akcji lub udziałów w przypadku decyzji o zastosowaniu prawa pierwokupu, w którym cena sprzedawanych udziałów albo akcji będzie odbiegać od jej wartości rynkowej?
5. Czy nadal uważa Pan, że zmiany w ustawie o portach i przystaniach morskich zbyt daleko ingerują w prawo własności niezależnych firm i umożliwią przejmowanie przez podmioty Skarbu Państwa po zaniżonych cenach akcji i udziałów spółek?