Interpelacja w sprawie problemów z funkcjonowaniem programu "Czyste Powietrze"

Szanowna Pani Minister,

program „Czyste Powietrze” jest kluczowym przedsięwzięciem Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, którego celem jest poprawa jakości powietrza za pomocą dofinansowania wymiany starych źródeł ciepła oraz termomodernizacji budynków jednorodzinnych. Od momentu uruchomienia programu złożono ponad milion wniosków.

W ostatnim czasie pojawiły się jednak sygnały o problemach związanych z funkcjonowaniem programu. Po pierwsze występują trudności w uzyskaniu podstawowych statystyk dotyczących jego realizacji. Nowy system informatyczny, który miał usprawnić współpracę między NFOŚiGW a Wojewódzkimi Funduszami Ochrony Środowiska, nadal nie funkcjonuje prawidłowo, choć prace nad nim trwają od ponad dwóch lat.

Przedstawiciele NFOŚiGW podczas konferencji prasowej 28 listopada 2024 roku poinformowali o licznych nadużyciach w programie „Czyste Powietrze”. W związku z tym zapowiedziano gruntowną reformę programu, aby zwiększyć jego efektywność oraz usunąć nieprawidłowości. Brakuje natomiast szczegółowych danych na temat skali tych nadużyć, w tym procentowego udziału zidentyfikowanych przypadków w stosunku do ogólnej liczby złożonych wniosków oraz informacji o konieczności zwrotu części lub całości dotacji. To z kolei budzi obawy o skuteczność nadzoru nad realizacją programu.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy baza informatyczna dla programu „Czyste Powietrze”, którą Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej buduje od kilku lat, przyjmuje już wszystkie dane z wojewódzkich funduszy?
2. Jaki jest powód tak długiego opracowywania systemu informatycznego?
3. Czy założenia do budowy nowego systemu informatycznego, dzięki któremu miały być oceniane wnioski, były opracowane wspólnie ze wszystkimi wojewódzkimi funduszami?
4. Jaki jest stan prac nad integracją systemów NFOŚiGW odpowiadających za program „Czyste Powietrze” z systemem Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków w Głównym Urzędzie Nadzoru Budowlanego?
5. Jak przedstawiają się konkretne informacje dotyczące nadużyć, o których była mowa podczas konferencji prasowej z 28 listopada br.? Proszę o przekazanie procentowej liczby zidentyfikowanych nadużyć względem całości wniosków złożonych w programie wraz z podziałem na konieczność zwrotu części dotacji oraz całości dotacji, a także średniej procentowej wartości zwrotu dotacji, jeśli takowa występuje.

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP