Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich od 1 stycznia 2025 r.

Szanowna Pani Minister,

w imieniu społeczności doktorantów zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie kwestii dotyczących braku waloryzacji stypendiów doktoranckich w 2025 roku. W budżecie przewidziano 5% wzrost wydatków na szkolnictwo wyższe, jednak brak zmiany rozporządzenia dotyczącego minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora skutkuje brakiem jakiegokolwiek wzrostu stypendiów doktoranckich, co pogarsza sytuację finansową tej grupy.

Zwracam uwagę na fakt, że ministerstwo wskazuje możliwość podniesienia stypendiów przez rektorów, ale w praktyce takie decyzje należą do wyjątków. Koszty życia rosną znacznie szybciej niż inflacja, co szczególnie dotyka doktorantów. Czynsze za mieszkania, opłaty za akademiki oraz rachunki za energię wzrastają w tempie przekraczającym oficjalny wskaźnik inflacji, co znacznie pogarsza sytuację finansową młodych badaczy. Warto podkreślić, że waloryzacja stypendiów nie jest podwyżką, lecz koniecznością utrzymania realnej wartości finansowego wsparcia na niezmienionym poziomie.

Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich w obecnych warunkach gospodarczych i społecznych stawia pod znakiem zapytania dbałość o przyszłość nauki w Polsce. W obliczu dynamicznej sytuacji międzynarodowej i rosnącego zapotrzebowania na wysoko wykwalifikowaną kadrę naukową, zwłaszcza w sektorach związanych z innowacjami technologicznymi i obronnością, decyzja o braku waloryzacji może przynieść negatywne skutki w dłuższej perspektywie.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego planuje wprowadzenie nowego rozporządzenia zmieniającego wysokość minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, co umożliwiłoby automatyczną waloryzację stypendiów doktoranckich, a jeśli tak, to kiedy można się spodziewać jego podpisania?
2. Dlaczego ministerstwo nie uwzględniło waloryzacji stypendiów doktoranckich w swoich planach budżetowych skoro inne grupy, takie jak nauczyciele czy emeryci mają zagwarantowaną waloryzację świadczeń zgodnie z poziomem inflacji?
3. Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe środki finansowe w budżecie na 2025 rok, które mogłyby zostać przeznaczone na podwyższenie stypendiów doktoranckich? Jeśli nie, to jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, by wspierać doktorantów w trudnych warunkach ekonomicznych?
4. Czy ministerstwo zdaje sobie sprawę, że brak waloryzacji stypendiów doktoranckich, w połączeniu z rosnącymi kosztami życia, może prowadzić do odpływu młodych, wykształconych kadr z sektora naukowego i jakie działania podejmie, aby temu zapobiec?
5. Jakie konkretne argumenty przemawiają za twierdzeniem, że rektorzy mogą samodzielnie podnosić stypendia doktoranckie skoro w praktyce niemal żaden z rektorów poza nielicznymi wyjątkami nie korzysta z tej możliwości?

Doktoranci są przyszłością nauki, a inwestycja w nich jest równoznaczna z inwestycją w przyszłość kraju. Brak waloryzacji stypendiów w obliczu galopującej inflacji nie tylko obniża ich standard życia, ale także wysyła niepokojący sygnał o marginalizacji znaczenia nauki w Polsce.

Z poważaniem

Iwona Arent