Interpelacja w sprawie opóźnień w dostępie do programów lekowych i ich kontraktowania

Szanowna Pani Minister!

Pacjenci oraz organizacje branżowe coraz częściej informują mnie o problemach związanych z opóźnieniami w dostępie do nowo refundowanych terapii. Umieszczenie nowej technologii lekowej na liście leków refundowanych obwieszczanej przez Ministerstwo Zdrowia nie zawsze skutkuje rzeczywistą dostępnością leków refundowanych w ramach nowych programów lekowych dla pacjentów. Regularnie otrzymuję sygnały od osób, które mimo ogłoszenia decyzji refundacyjnej muszą czekać miesiącami na realny dostęp do niezbędnych leków. Sytuacja ta jest szczególnie dotkliwa w mniejszych placówkach medycznych, które nie tylko borykają się z opóźnieniami w rozliczeniach z NFZ - co zagraża płynności finansowej tych ośrodków, ale także z brakiem lub opóźnianiem ogłoszenia i/lub rozstrzygnięcia kontraktów na realizację nowych programów lekowych lub kontraktowaniem na nieadekwatne kwoty, które nie zabezpieczają finansowania terapii. Wciąż brakuje także pełnego finansowania badań biomarkerów - czynników predykcyjnych niezbędnych do kwalifikacji pacjentów do programów lekowych. Pacjenci zwracają uwagę na nierówności w dostępie do diagnostyki i leczenia w poszczególnych województwach, co prowadzi do sytuacji, w której kod pocztowy może decydować o czasie dostępu do nowoczesnych terapii. Pogłębiają się nierówności między pacjentami leczonymi w programach lekowych i w tzw. refundacji aptecznej. Pomimo faktu, że dla obu tych grup pacjentów lek po objęciu refundacją przez ministra zdrowia staje się świadczeniem gwarantowanym, niestety faktyczna dostępność danej terapii następuje automatycznie z dniem wejścia w życie obwieszczenia refundacyjnego jedynie dla tzw. refundacji aptecznej.

Zarówno pacjenci, jak i eksperci wskazują, że obecna kondycja finansowa Narodowego Funduszu Zdrowia, wynikająca m.in. z przejęcia finansowania świadczeń wysokospecjalistycznych oraz programów profilaktycznych, znacznie ogranicza możliwości kontraktowania nowych programów lekowych. Eksperci podkreślają, że NFZ wydaje na refundację leków znacznie mniej niż ustawowe 17% budżetu przeznaczonego na świadczenia zdrowotne. W ostatnich latach wskaźnik ten spadł do 12,6%, co przekłada się na ograniczenia w finansowaniu programów lekowych. Problem dotyczy wielu obszarów terapeutycznych, m.in. programów leczenia raka szyjki macicy, raka endometrium, zaburzeń lipidowych u dzieci czy osteoporozy pomenopauzalnej, o której wspominałam w interpelacji nr 5699.

Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie działania planowane są w celu zapewnienia pokrycia kosztów niezbędnej diagnostyki (np. immunohistochemii w ramach AOS dla szpitali nieposiadających kontraktów na realizację świadczeń odrębnie kontraktowanych) oraz wprowadzenia rozwiązań dla przyspieszenia kontraktowania programów lekowych i zapewnienia pacjentom równego dostępu do refundowanych w ramach programów lekowych terapii na terenie całego kraju – analogicznie, jak ma to miejsce dla leków z tzw. refundacji aptecznej?
2. Czy istnieją plany zwiększenia środków finansowych dla NFZ oraz zwiększenia procentu budżetu NFZ przeznaczanego realnie na leki, aby umożliwić pełne wykorzystanie ustawowego limitu 17% budżetu na refundację leków?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos