Interpelacja w sprawie braku waloryzacji stypendiów doktoranckich

Szanowny Panie Ministrze,

Zwracam się z interpelacją w sprawie braku waloryzacji stypendiów doktoranckich, które od 1 stycznia 2025 roku, wbrew wcześniejszym zapowiedziom, mają pozostać na niezmienionym poziomie, co w praktyce oznacza ich realny spadek w wyniku inflacji.

W budżecie na przyszły rok zaplanowano wzrost wydatków na uczelnie o 5%, który zgodnie z zapewnieniami ministerstwa miał zostać przeznaczony na podwyżki wynagrodzeń. Jednocześnie ministerstwo odmówiło wprowadzenia nowego rozporządzenia dotyczącego minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelniach publicznych, od którego wyliczane są stypendia doktoranckie. Oznacza to, że doktoranci, jako jedyna grupa związana z systemem szkolnictwa wyższego, nie otrzymają waloryzacji swoich świadczeń, co jest nie tylko niesprawiedliwe, ale również niepokojące w kontekście zapewnienia odpowiednich warunków rozwoju młodej kadry naukowej.

Brak waloryzacji stypendiów, przy jednoczesnym wzroście kosztów życia, w tym znacznym podwyżkom czynszów w akademikach i kosztów mediów, prowadzi do obniżenia realnej wartości stypendiów doktoranckich. Taka sytuacja może skutkować zniechęceniem młodych ludzi do podejmowania studiów doktoranckich, co negatywnie wpłynie na jakość kadr naukowych oraz gospodarczych w Polsce.

Istniejąca narracja, jakoby rektorzy uczelni mogli samodzielnie zwiększać stypendia doktoranckie, nie znajduje potwierdzenia w rzeczywistości. Tylko nieliczne uczelnie, takie jak Uniwersytet Warszawski, zdecydowały się na podjęcie takich kroków, co czyni z tego chlubny, lecz odosobniony wyjątek. Rektorzy w zdecydowanej większości opierają wysokość stypendiów na minimalnych wartościach wynikających z rozporządzenia, co sprawia, że brak jego zmiany pozbawia doktorantów możliwości utrzymania realnej wartości ich świadczeń.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zamierza wprowadzić nowe rozporządzenie zwiększające minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora, co pozwoli na waloryzację stypendiów doktoranckich od 1 stycznia 2025 roku?
2. Jakie działania planuje ministerstwo, aby zapewnić doktorantom odpowiednie warunki do rozwoju naukowego w obliczu rosnących kosztów życia?
3. Czy ministerstwo przewiduje możliwość zwiększenia budżetu dla szkolnictwa wyższego w 2025 roku w celu uwzględnienia podwyżek stypendiów doktoranckich?
4. Jakie kroki ministerstwo podejmie, aby poprawić sytuację młodych naukowców, zapewniając im warunki konkurencyjne w stosunku do sektora prywatnego?

Z poważaniem

Dorota Arciszewska-Mielewczyk
Poseł na Sejm RP