Interpelacja w sprawie waloryzacji stypendiów doktoranckich od 1 stycznia 2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie o fundamentalnym znaczeniu dla społeczności doktorantów, a tym samym dla przyszłości polskiej nauki. Doktoranci od dłuższego czasu zgłaszają swoje obawy dotyczące braku waloryzacji stypendiów doktoranckich w związku z rosnącymi kosztami życia i wysoką inflacją. Chociaż w budżecie na rok 2025 zaplanowano wzrost wydatków na szkolnictwo wyższe o 5%, nie podjęto działań w kierunku zmiany rozporządzenia dotyczącego minimalnego wynagrodzenia zasadniczego profesora, które jest podstawą do obliczania wysokości stypendiów doktoranckich. W konsekwencji te stypendia nie zostaną zwaloryzowane, co realnie oznacza ich obniżenie.

W obliczu obecnej sytuacji gospodarczej, w tym wysokiej inflacji i wzrostu cen podstawowych usług, takich jak czynsze w akademikach i koszty energii, realna wartość stypendiów doktoranckich systematycznie spada. Brak podwyżek stypendiów od 1 stycznia 2025 roku stanowi poważne zagrożenie dla jakości życia doktorantów, ich zdolności do kontynuowania badań oraz motywacji do podejmowania kształcenia na poziomie doktorskim.

Ministerstwo wskazuje, że rektorzy mają możliwość samodzielnego podwyższania stypendiów doktoranckich ponad poziom wynikający z rozporządzenia. Jednak w rzeczywistości takie działania należą do wyjątków (np. Uniwersytet Warszawski), a zdecydowana większość uczelni ogranicza się do stawek minimalnych. To powoduje, że brak zmiany rozporządzenia skutkuje utrzymaniem stypendiów na niezmienionym poziomie nominalnym, co wobec inflacji jest równoznaczne z ich obniżeniem.

Brak waloryzacji stypendiów doktoranckich wysyła sygnał, że nauka i kształcenie wysoko wykwalifikowanych kadr nie są priorytetem państwa. W obliczu kurczącej się liczby studentów i rosnącej potrzeby specjalistów na rynku pracy doktoranci są kluczowym zasobem dla gospodarki i administracji publicznej. Obniżanie ich poziomu życia może skutkować odpływem talentów i zmniejszeniem zainteresowania podjęciem studiów doktoranckich.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na pytania:

1. Czy ministerstwo planuje wprowadzenie nowego rozporządzenia zwiększającego minimalne wynagrodzenie zasadnicze profesora w uczelni publicznej, co umożliwiłoby waloryzację stypendiów doktoranckich od 1 stycznia 2025 roku?
2. Czy przewidziane są dodatkowe środki w budżecie na 2025 rok, które pozwoliłyby na wsparcie doktorantów, uwzględniając realny wzrost kosztów życia?
3. Czy ministerstwo rozważa inne formy wsparcia dla doktorantów, np. wprowadzenie dodatkowych funduszy celowych na pokrycie kosztów związanych z zakwaterowaniem lub utrzymaniem?
4. Jakie kroki ministerstwo planuje podjąć, aby zapobiec dalszemu pogarszaniu się sytuacji materialnej doktorantów i zapewnić atrakcyjność kształcenia na poziomie doktorskim w Polsce?

Waloryzacja stypendiów doktoranckich o wskaźnik inflacji to nie przywilej, lecz konieczność, aby zachować ich realną wartość. Brak podjęcia działań w tym zakresie może wpłynąć negatywnie na całe środowisko akademickie, a w konsekwencji również na gospodarkę i rozwój innowacyjności w Polsce.

Z poważaniem