Interpelacja w sprawie zwiększenia funduszy na wynagrodzenia dla pracowników zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności

Szanowna Pani Ministro!

Na wstępie mojej interpelacji chcę podkreślić, jak ważną rolę w systemie edukacji, zdrowia, pomocy społecznej oraz rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych odgrywają zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Bez ich pracy, ogromna grupa ludzi nie mogłaby egzystować. Tymczasem zadania, które im się powierza, są coraz bardziej czasochłonne. Zmieniające się akty prawne powodują poczucie braku stabilizacji, przysparzają wielu niejasności i zmuszają do bardziej szczegółowej analizy każdej rozpatrywanej sprawy. Powiązanie różnego rodzaju ulg, przywilejów, uprawnień oraz świadczeń finansowych z koniecznością posiadania orzeczenia o niepełnosprawności powoduje znaczny wzrost wpływających wniosków. To wszystko generuje większe koszty i wymaga poświęcenia większej ilości czasu pracy.

W tym wszystkim są pracownicy zespołów, którzy za to samo niskie wynagrodzenie są zmuszani do coraz większego wysiłku. Jest ich szacunkowo ok. 1500-2000 osób. Co ta liczba znaczy wobec 200 tysięcy osób uprawnionych do dodatku motywacyjnego, ponieważ uznano, że pod rządami ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, nie mają oni nic wspólnego z zadaniami z zakresu pomocy społecznej.

Należy zaznaczyć, że wiele zespołów funkcjonuje w strukturze powiatowego centrum pomocy rodzinie, a dyrektor tej instytucji jest pracodawcą. Obie instytucje ściśle współpracują. Czym zatem różnią się od swoich koleżanek i kolegów z centrów pomocy rodzinie? W zakresach zespołów są czynności, takie jak współpraca m.in. z ośrodkami pomocy społecznej. Jak sobie wyobrazić pracę socjalną wobec osób schorowanych, po wypadkach bez udziału zespołów i wydania orzeczeń o niepełnosprawności?

Zespoły pracują w ciągłym napięciu z powodu nawału pracy, sposobu, w jaki się ich traktuje: obrażanie, wulgaryzmy, groźby, kłamstwa, agresja - najczęściej słowna. Występują również przypadki używania Policji, gdyż często nie czują się bezpiecznie z powodu petentów. A wszystko to dlatego, że ich główną winą jest wykonywanie obowiązków zgodnie z obowiązującymi przepisami i procedurami oraz to, że są w stałym kontakcie z klientami i wszelkim niezadowoleniem, w tym za decyzje i działania innych osób oraz instytucji są obarczani.

A przecież pośród nich pracuje wiele osób niepełnosprawnych (w tym ze stopniem znacznym) oraz rodziców dzieci niepełnosprawnych. Dlatego nie godzą się na wynagrodzenie na poziomie najniższej krajowej lub niewiele wyższe. I nie chodzi tu tylko o dodatek motywacyjny, ale o całościowe rozwiązanie problemu, by zespoły poczuły, że za dobrze wykonywaną pracę w trudnych warunkach są również dobrze wynagradzani. Tymczasem nie im przyznaje się podwyżki i dodatki. Tama pomiędzy poczuciem obowiązku a poczuciem zwątpienia i beznadziejności pęka w tym środowisku od lat.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Ministry z następującymi pytaniami:

1. Jakie działania planuje ministerstwo w celu poprawy warunków pracy zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności, które aktualnie borykają się z rosnącym obciążeniem pracą i niskimi wynagrodzeniami?
2. Czy ministerstwo przewiduje zwiększenie funduszy na wynagrodzenia pracowników zespołów orzekających o niepełnosprawności, aby umożliwić im uzyskanie wynagrodzenia adekwatnego do trudności, jakie napotykają w wykonywaniu swoich obowiązków?
3. W jaki sposób ministerstwo planuje rozwiać niejasności prawne i proceduralne, które towarzyszą obecnym regulacjom dotyczącym orzekania o niepełnosprawności i związanych z tym ulg oraz uprawnień?
4. Jak ministerstwo zamierza poprawić komfort pracy zespołów orzekających oraz zwiększyć ich bezpieczeństwo, biorąc pod uwagę zgłaszane przypadki agresji i niewłaściwego traktowania przez petentów?
5. Czy ministerstwo ma w planach przeprowadzenie analiz dotyczących liczby pracowników zespołów orzekających w kontekście rosnących potrzeb osób niepełnosprawnych i ich rodzin?
6. Czy ministerstwo planuje konsultacje z przedstawicielami zespołów orzekających oraz organizacjami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych w celu wypracowania kompleksowych rozwiązań dotyczących systemu orzekania o niepełnosprawności?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP