Interpelacja w sprawie dodatków motywacyjnych dla pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej

Uchwałą nr 63 Rady Ministrów z dnia 19 czerwca 2024 roku został wprowadzony rządowy program „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej“. Celem programu jest dofinansowanie wynagrodzeń pracowników wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zatrudnionych na podstawie stosunku pracy przez jednostki organizacyjne wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego (gminy, powiaty lub województwa) lub przez podmioty wykonujące zadania publiczne na ich zlecenie. Dofinansowanie jest realizowane w formie dodatku.

Adresatami dodatków są m.in. pracownicy placówek wsparcia dziennego, szczególna grupa osób wykonująca bardzo ważne i trudne działania skierowane do dzieci i młodzieży. W Polsce wiele gmin mimo ustawowego obowiązku nie prowadzi takich placówek, te, które istnieją, są niedofinansowane. Wprowadzony uchwałą rządu dodatek jest gwarantem znacznego wzrostu wynagrodzeń dla pracowników tych placówek, ponieważ przeważająca ich część otrzymuje minimalne wynagrodzenie, odstając od pracowników oświaty czy pomocy społecznej o podobnym wykształceniu.

Dodatki wypłacane są przez gminy, których obowiązkiem jest złożenie zapotrzebowania na środki do właściwego wojewody, następnie w przypadku zadań zleconych aneksowanie umów z realizatorami zadania.

Niestety wiele samorządów szczebla gminnego nie wykazało w zapotrzebowaniu placówek prowadzonych na zlecenie i w konsekwencji nie otrzymało na nie środków. Obecnie odmawiają wypłaty dotacji realizatorom, którzy nie mogą wypłacić dodatków pracownikom.

Zaniechanie ze strony samorządów spowodowało, że setki osób w skali kraju nie otrzymało przeznaczonych dla nich środków. Powoduje to u nich frustrację i poczucie niesprawiedliwości, co potęgowane jest przez fakt, że pracownicy zatrudnieni na takich samych stanowiskach w jednostkach samorządowych otrzymali dodatki wraz z wyrównaniem, natomiast ci zatrudnieni u podmiotów działających na zlecenie samorządu – nie.

Podmioty realizujące zadania nie mają możliwości odwołania się, samorządy twierdzą, że środków nie wypłacą, gdyż ich nie mają, natomiast wojewodowie twierdzą, że dla nich stroną jest gmina, do której odsyłają.

Czy samorząd gminny, który nie wywiązał się z obowiązku i nie złożył zapotrzebowania na środki dla pracowników podmiotów realizujących zadanie zlecone, może odmówić wypłaty środków na dodatki motywacyjne dla pracowników, tym samym wykluczając liczną grupę pracowników z rządowego programu „Dofinansowania wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i pieczy zastępczej w latach 2024-2027“?