Interpelacja w sprawie zmian w uprawnieniach wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska (WIOŚ) w zakresie nakładania opłat podwyższonych (karnych) za złamanie warunków pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie ścieków

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 14 listopada 2024 r. odbyło się posiedzenie Krakowskiego Zespołu Parlamentarnego. Jednym z punktów porządku obrad była dyskusja nad stanem rzek na terenie województwa małopolskiego w kontekście niedawnych incydentów ekologicznych w regionie. W trakcie posiedzenia głos zabrała p.o. małopolskiego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska pani Barbara Żuk. Odnosząc się do zarzutów strony społecznej o niskiej skuteczności działań WIOŚ ws. zgłaszanych incydentów, pani inspektor zwróciła uwagę na problemy wynikające z obecnie istniejących przepisów, które utrudniają jej zdaniem skuteczne działanie organu. Jak poinformowała pani inspektor, zgodnie z obecnym stanem prawnym, WIOŚ prowadzi postępowania administracyjne o charakterze karnym związane z niedotrzymaniem warunków pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie ścieków oczyszczonych (art. 284 ustawy – Prawo wodne). Ocena spełnienia warunków pozwolenia odnosi się do rocznych okresów rozliczeniowych, w ciągu których jakość ścieków określa się na podstawie próbek średniodobowych pobieranych i badanych na zlecenie podmiotów. W zależności od ilości wykonywanych poborów w przepisach określona jest ilość próbek, które mogą niespełniać warunków. W trakcie prowadzenia kontroli WIOŚ często zleca pobór próbek średniodobowych i ich badanie. Przepisy nie dają wprost podstaw do wykorzystania wyników tych badań w postępowaniach administracyjnych ustalających opłaty podwyższone (karnych).

W związku z powyższym, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy jest możliwe wprowadzenie któregoś z przedstawionych poniżej rozwiązań:

• wprowadzenie odrębnej regulacji prawnej, dającej możliwość wykorzystania badań zleconych przez WIOŚ do oceny spełnienia warunków pozwolenia wodnoprawnego w trakcie czynności kontrolnych i następnie w postępowaniu administracyjnym; wyniki takich badań mogłyby być uwzględniane łącznie z wynikami badań zleconych przez podmiot w rocznym cyklu rozliczeniowym;

• wprowadzenie nowej regulacji prawnej umożliwiającej naliczanie odrębnej kary biegnącej – w przypadku wykazania przekroczeń kara byłaby naliczana od dnia wykonanego na zlecenie WIOŚ poboru próbki do dnia, w którym podmiot udowodniłby na podstawie badania właściwą jakość ścieków.

2. Jeśli żadne z tych rozwiązań nie jest możliwe, czy ministerstwo mogłoby przedstawić rozwiązanie możliwe do zrealizowania, wychodzące naprzeciw przedstawionemu problemowi?

Z wyrazami szacunku

Rafał Komarewicz