Interpelacja w sprawie zarządzenia nr 94/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 września 2024 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programów zdrowotnych w zakresie świadczeń - leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką

Szanowna Pani Ministro,

w dniu 24 października 2024 r. weszło w życie zarządzenie nr 94/2024/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 września 2024 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzajach rehabilitacja lecznicza oraz programy zdrowotne w zakresie świadczeń – leczenie dzieci i dorosłych ze śpiączką.

Zdaniem Ogólnopolskiego Porozumienia Pracodawców Rehabilitacji z siedzibą w Rzeszowie wejście w życie nowych przepisów spowoduje wykluczenie dużej części pacjentów z rehabilitacji domowej, dla których jest to jedyna forma leczenia, utrzymania optymalnej sprawności i jakości życia. Wspomniani pacjenci co do zasady nie mają szans na samodzielne dotarcie do ośrodka ambulatoryjnego, z kolei nawet jeśli ogromnym wysiłkiem rodzina dostarczy pacjenta do ośrodka, to i tak chory skorzysta z mniejszej liczby rehabilitacji, niż miało to miejsce przed wprowadzeniem komentowanego zarządzenia, gdyż będą to jedynie cztery dziesięciodniowe cykle na rok.

Dotychczas część świadczeń z zakresu fizjoterapii domowej była realizowana oraz rozliczana w ramach umów, które obejmowały fizjoterapię ambulatoryjną lub fizjoterapię ambulatoryjną dla osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Aktualnie jest zawartych i realizowanych ok. 2700 umów na realizację wizyt domowych, zaś po wejściu w życie zarządzenia realizacja wskazanych świadczeń będzie się odbywała jedynie w oparciu o ok. 400 umów. Tym samym komentowane zmiany ograniczą dostęp do świadczeń dla chorych, jak i spowodują odejście z zawodu około 20 000 fizjoterapeutów.

Ponadto zmiana przepisów przewiduje możliwość korzystania z rehabilitacji domowej przez pacjentów z chorobami przewlekłymi, jednakże jedynie po zaostrzeniu procesu chorobowego lub po pobycie szpitalnym. Doprowadzi to do pogorszenia stanu zdrowia pacjentów, którzy – w myśl nowych przepisów – nie kwalifikują się do rehabilitacji, a u których pojawią się odleżyny, infekcje dróg oddechowych, nasilenie się spastyki oraz wystąpią ograniczenia w ruchomości stawów.

Dotychczasowy system rehabilitacji domowej zapobiegał umieszczaniu pacjentów w placówkach opieki całodobowej, z kolei obecnie na skutek znacznego ograniczenia rehabilitacji domowej wzrośnie liczba pacjentów w szpitalach, zakładach opieki leczniczej i domach pomocy społecznej, gdzie obecnie brakuje miejsc, a także może to wywołać umieranie unieruchomionych pacjentów wskutek chorób krążenia.

Środowisko fizjoterapeutów podnosi nadto występujące w zarządzeniu błędy metodyczne, w tym dla przykładu oparcie oceny stanu pacjenta o skalę Barthela, co nie jest idealnym rozwiązaniem, gdyż może wykluczyć z zabiegów osoby, które pilnie wymagają fizjoterapii domowej. Zdaniem środowiska fizjoterapeutów głównym wyznacznikiem do fizjoterapii domowej powinien być brak możliwości dotarcia pacjenta do placówki, czyli ograniczony lub całkowity problem z poruszaniem się określony kodem d450 na poziomie 3 lub 4.

Kolejnym błędem metodycznym jest wprowadzenie czasowej rehabilitacji, która nie może przekroczyć 24 miesięcy. Środowisko fizjoterapeutów podnosi, że ograniczenie to jest nie do przyjęcia, gdyż w przypadku chorób neurologicznych i innych przewlekłych schorzeń, regularna rehabilitacja jest kluczowa dla utrzymania postępów i zapobiegania nawrotom objawów lub pogłębieniu się niepełnosprawności.

Całkowicie niezrozumiały zdaniem fizjoterapeutów jest nakaz wynikający z zarządzenia, aby pacjent od zakończenia ostrej fazy chorobowej rozpoczął rehabilitację w ciągu 30 dni. Jest to w praktyce niemożliwe z uwagi na fakt, że w większości placówek kontrakty na fizjoterapię ambulatoryjną są niewielkie, przez co kolejka osób oczekujących na świadczenie jest bardzo długa.

Przedstawione zastrzeżenia do tekstu nowego zarządzenia nie są zgodne ze Strategią na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami 2021–2030, która zakłada m.in. zwiększenie dostępności świadczeń rehabilitacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami, a nie jej ograniczenie.

Stąd proszę Panią Ministrę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy resort zdrowia pracuje nad kompleksową reformą zmian w organizacji i funkcjonowaniu rehabilitacji leczniczej w systemie ochrony zdrowia, traktując zmiany wynikające z komentowanego zarządzenia jako rozwiązanie tymczasowe?

2. Czy resort zdrowia dopuszcza i widzi potrzebę, aby nowe rozwiązania systemowe były opracowywane i szeroko konsultowane z ogólnopolskimi organizacjami skupiającymi osoby wykonujące zawód fizjoterapeuty?

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w możliwie najkrótszym terminie, zgodnie z zasadami dotyczącymi interpelacji i zapytań poselskich.

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Habura