Interpelacja w sprawie psychiatrii środowiskowej

Szanowna Pani Minister!

Dobrze oceniany pilotaż centrów zdrowia psychicznego pokazał, że model psychiatrii środowiskowej po prostu się sprawdza. Finansowanie w postaci ryczałtu, centra działające dla populacji pacjentek i pacjentów na określonym terenie już przynoszą rezultaty, np. w postaci ograniczenia absencji chorobowej związanej ze schorzeniami psychicznymi na terenach, gdzie wdrożono pilotaż CZP. Eksperci podkreślają również lepszą realizację praw pacjenta w psychiatrii środowiskowej, lepsze i bardziej kompleksowe zaopatrzenie w dostosowane do potrzeb formy terapii, wreszcie - lepsze wykorzystanie kompetencji psychoterapeutów i psychologów współpracujących z lekarzem psychiatrą w interdyscyplinarnym zespole.

Zwiększony dostęp do świadczeń zapewniają w ramach CZP punkty zgłoszeniowo-koordynacyjne obsługiwane przez psychologów, pielęgniarki i terapeutów. Są dostępne w dni robocze poniedziałek-piątek od 8-18. W tym modelu każdy mieszkaniec lub mieszkanka potrzebujący pomocy może otrzymać ją błyskawicznie, wraz z planem dalszego leczenia. To rozwiązanie, które praktycznie zniosło kolejki na obszarze działania CZP.

Dzięki szybkiemu wdrażaniu pomocy w miejscu zamieszkania skierowanej nie tylko do pacjentów i pacjentek, ale też do ich rodzin i społeczności spada również ilość hospitalizacji, a te które mają miejsce są krótsze.

Niestety, prezentowane ostatnio przez resort założenia zmian w funkcjonowaniu centrów zdrowia psychicznego sprawiają, że dorobek udanego pilotażu może zostać zaprzepaszczony. Odejście od modelu opartego na ryczałtowym finansowaniu zrejonizowanych CZP zdaje się mieć bowiem motywację wyłącznie finansową - nie skończy się ani lepszą dostępnością świadczeń oferowanych przez centra, ani poprawą zdrowia psychicznego populacji, którymi się opiekują. Środowisko specjalistów zaangażowanych w pilotaż mówi jasno - sukces tego programu w dużej mierze opiera się na sposobie jego finansowania pozwalającym na zaopatrzenie pacjentów i pacjentek zgodne z ich potrzebami, oraz finansowanie działań o charakterze profilaktycznym. System odpłatności za poszczególne świadczenia w praktyce uniemożliwi działanie CZP w dotychczasowym kształcie.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaki jest roczny koszt funkcjonowania pilotażu CZP w podziale na poszczególne centra?

2. Jaka jest skala oszczędności, którą zakłada resort przy wdrożeniu CZP w nowej formule w porównaniu z kosztami funkcjonowania CZP w pilotażu?

3. Które świadczenia oferowane przez CZP są w ocenie resortu nadmiarowe i ich finansowanie w ramach centrów powinno być okrojone?

4. Jakie jest uzasadnienie zmiany formuły finansowania CZP z systemu opartego o ryczałt na populację na system oparty o odpłatność za poszczególne świadczenia? Jak w ocenie Ministerstwa Zdrowia poprawi to efekt zdrowotny w porównaniu z danymi z pilotażu oraz sprzed pilotażu?

5. Jaka była w latach 2015-2024 Ilość hospitalizacji na oddziałach psychiatrycznych na 100 tys. mieszkańców w województwach i powiatach? Proszę o wyszczególnienie powiatów, które objął pilotaż CZP z datą jego wdrożenia oraz tych, w których tego pilotażu nie zrealizowano.

6. Jaka była w latach 2015-2024 dostępność do opieki środowiskowej dla pacjentów psychiatrycznych - jaka była liczba pacjentów, która otrzymała opiekę w domach w przeliczeniu na 100 tys. mieszkańców? Proszę o wyszczególnienie powiatów, które objął pilotaż CZP z datą jego wdrożenia oraz tych, w których tego pilotażu nie zrealizowano.

7. Proszę o przekazanie w odpowiedzi na tę interpelację pełnej treści analiz efektu zdrowotnego pilotażu CZP.