Interpelacja w sprawie programu "Opieka wytchnieniowa"

Pani Minister!

Realizacja programu „Opieka wytchnieniowa” dla jednostek samorządu terytorialnego - edycja 2024 pozwala już na wstępną ocenę realizacji tego programu.

Liderzy organizacji pozarządowych realizujących świadczenia w ramach tego programu (jednocześnie są oni opiekunami osób z niepełnosprawnościami) wskazują na konieczność wdrożenia zmian w zakresie aplikacji o ośrodki, rekrutacji beneficjentów, faktycznej realizacji zadania, jak również zgłaszają potrzebę zmian w zapisach programu adekwatnie do rzeczywistych potrzeb. To ważne, aby przed kolejną edycją tego programu wprowadzić zmiany, które pozwolą na lepszą pomoc dla potrzebujących tego wsparcia.

Wśród zgłaszanych w moim biurze poselskim wniosków znalazły się następujące postulaty:

1) potrzebne jest określenie limitu wnioskowanych środków w zależności od liczby mieszkańców gminy, gdzie jednostką wyjściową, odpowiednio zwielokrotnianą, mogłoby być np. 10 000 mieszkańców;
2) potrzebne jest dodanie zapisów umożliwiających świadczenie opieki wytchnieniowej przez dwóch opiekunów przy spełnianiu określonych kryteriów współistnienia czynników, tj.: otyłości, konieczności wykonywania złożonych czynności opiekuńczych, prezentowania zachowań kategoryzowanych jako agresywne i autoagresywne;
3) potrzebna jest aktualizacja stawek: za godzinę świadczenia usługi, a w szczególności stawki dobowej w module opieki wytchnieniowej całodobowej (obecna stawka nie pokrywa nawet kosztów zatrudnienia opiekuna zgodnie z najniższą stawką godzinową);
4) potrzebne jest doprecyzowanie zapisów umożliwiających świadczenie opieki całodobowej w domu w zakresie m.in. konieczności spełnienia warunku nieświadczenia czynności opiekuńczych poprzez skorzystanie w tym okresie z wyjazdu opiekuna/beneficjenta usługi (opieka wytchnieniowa ma znosić czasowo ponadnormatywne świadczenie opieki oraz tego negatywne skutki, co nie zachodzi w momencie przebywania w domu rodzica/opiekuna nawet podczas obecności opiekuna opieki wytchnieniowej), zapisów zabezpieczających realizatora przed skutkami prawnymi nieszczęśliwych wypadków podczas wykonywania czynności w warunkach pracy w środowisku o niemożliwym dostosowaniu warunków pracy do wymogów oraz przed ewentualnymi sytuacjami skrajnymi, tj. zniszczenie mienia czy kradzież, wprowadzenie do kosztów programu ubezpieczenia dla organizatora i bezpośredniego realizatora usług;
5) wskazane jest wprowadzenie obowiązku odbycia finansowanego w ramach programu szkolenia z pierwszej pomocy przedmedycznej i czynności okołomedycznych, bez względu na tryb przydzielania opiekuna (także dla osób ze wskazania);
6) potrzebne jest podwyższenie limitów godzinowych przyznawanej usługi;
7) wskazane jest włączenie do kosztów kwalifikowalnych usługi opieki wytchnieniowej całodobowej kosztów transportu osoby z niepełnosprawnością, w tym transportu specjalistycznego;
8) potrzebne jest umożliwienie wypożyczania poza kolejnością przez realizatora programu niezbędnych akcesoriów z wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego, co umożliwi lepsze dostosowanie warunków do potrzeb osoby z niepełnosprawnością, a w przypadku osób wymagających stałej pracy urządzeń także generatora prądu;
9) potrzebne jest dostosowanie zapisów programu do przepisów ustawy i następczo wprowadzonych standardów ochrony małoletnich;
10) potrzebne jest utworzenie/określenie standardu miejsca wytchnieniowego wraz z procedurą certyfikacji czasowej i nadzoru (moduł opieki wytchnieniowej całodobowej), z uwagi na niedostosowanie warunków świadczonej opieki wytchnieniowej m.in. w domach pomocy społecznej do potrzeb m.in. osób z niepełnosprawnościami sprzężonymi czy z zaburzeniami ze spektrum autyzmu;
11) potrzebne jest utworzenie rejestru miejsc wytchnieniowych o zasięgu ogólnopolskim w formie umożliwiającej identyfikację miejsc aktualnie dostępnych;
12) potrzebne jest zniesienie mechanizmu pozbawiania opiekuna świadczenia pielęgnacyjnego podczas korzystania z opieki wytchnieniowej całodobowej;
13) potrzebne jest rozpoczęcie prac nad uruchomieniem opieki wytchnieniowej jako zadania zleconego z administracji rządowej, umożliwiającego dystrybucję środków zgodnie z aktualnymi potrzebami gmin, co zapobiegałoby blokowaniu przepływu środków finansowych oraz umożliwiałoby bezpośrednie reagowanie na potrzeby lokalnej społeczności.

W związku z powyższymi zgłaszanymi do mnie wnioskami zwracam się do Pani Minister z pytaniami:

1. Czy została dokonana analiza dotychczasowej realizacji programu „Opieka wytchnieniowa”?
2. Czy znane są Pani Minister opisane wyżej potrzeby zmian zgłaszanych przez obecnie realizujących świadczenia w zakresie tego programu?
3. Jakie proponowane działania zostaną wdrożone w kolejnym naborze - edycja 2025?

Proszę o odpowiedź na moje pytania wraz z odpowiedzią na zgłaszane przez realizatorów programu wnioski, które są również moimi postulatami.

Z wyrazami szacunku