Interpelacja w sprawie ujednolicenia orzecznictwa poradni psychologiczno-pedagogicznych w zakresie centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego (CAPD)

Szanowna Pani Ministro!

Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego (CAPD) są rodzajem niedosłuchu centralnego. Dzieci z tym zaburzeniem nie rozumieją dłuższych i bardziej skomplikowanych poleceń, wypowiedzi, mają słabą pamięć słuchową, posługują się głównie treściami obrazowymi. Mówiąc bardzo obrazowo, mózg nie rozumie tego, co słyszą uszy.

W początkowym etapie nauki szkolnej pojawia się duży problem z syntezą i analizą głosek, co przekłada się na problemy z nauką czytania i pisania ze słuchu. Dziecko z CAPD często nie radzi sobie samodzielnie w klasie, gubi się w wydawanych przez nauczyciela poleceniach, ma problemy ze zrozumieniem poleceń do zadań pisemnych, co przekłada się na gorsze oceny np. na sprawdzianach, jeśli język poleceń do zadań jest zbyt skomplikowany.

Dzieci często nie są w stanie wyłapać w szumie klasy informacji o tym, co powinny przynieść na następne zajęcia, problemem jest nauka czytania i pisania dłuższych wypowiedzi pisemnych, także podczas nauki języka obcego. Problemy edukacyjne i brak odpowiedniego wsparcia systemowego w społeczności szkolnej mocno wpływa na samoocenę dziecka i jej obniżenie, odbieranie go jako tego, które sobie nie radzi, a przecież powinno.

Dzieci z CAPD wymagają zatem pracy z nauczycielem wspomagającym. Niestety, poradnie psychologiczno-pedagogiczne postępują niejednolicie przy wydawaniu diagnozy CAPD i uznaniowo traktują zaświadczenia od lekarzy audiologów o treści: „dziecko funkcjonuje jako słabosłyszace”. Część z nich wydaje orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, część nie. Zależy to od kwalifikacji CAPD jako niedosłuchu. Niestety, niektóre poradnie uznają, że CAPD niedosłuchem nie jest i wtedy dziecko otrzymuje jedynie opinię.

Kwestie organizacji kształcenia specjalnego reguluje rozporządzenie MEN w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Paragraf 1 pkt 1 ww. rozporządzenia stanowi, że kształcenie specjalne organizuje się dla dzieci słabosłyszących i niesłyszących.

Zatem interpretacje poradni wskazujące, że dziecko z niedosłuchem wynikającym z CAPD nie kwalifikuje się do wydania orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego są zadziwiające.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Kiedy Ministerstwo Edukacji Narodowej podejmie działania zmierzające do ujednolicenia orzecznictwa poradni psychologiczno-pedagogicznych w sprawach dotyczących kształcenia specjalnego dzieci z CAPD? Czy MEN rozważy wydanie wytycznych w tej sprawie?

2. Czy Pani Ministra znowelizuje rozporządzenie w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym, tak by w § 1 pkt 1 wyszczególnić również niedosłuch wynikający z centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego (CAPD) jako przesłankę do objęcia dziecka kształceniem specjalnym?