Interpelacja w sprawie sytuacji w PGE Energia Ciepła SA Oddział w Rybniku

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnim miesiącu pracownicy PGE Energia Ciepła SA Oddział w Rybniku otrzymali informację o szybkim zakończeniu pracy elektrowni, co ma nastąpić najpóźniej w sierpniu 2026 roku. Obecny zarząd elektrowni obiecywał kontynuację pracy zakładu do roku 2030 (a nawet do 2035 r.). Jest to złamanie umowy społecznej, której 9. punkt brzmi: „Strony ustaliły, że funkcjonowanie ER w oparciu o węgiel kamienny będzie zapewnione do 2030 roku. W 2029 roku dokonana zostanie analiza możliwości dalszego funkcjonowania elektrowni“. W wyniku ww. decyzji pracę straci 500 pracowników bezpośrednio zatrudnionych w zakładzie. Nowy blok gazowy zostanie otwarty dopiero w 2027 – a pracę w nim znajdzie maksymalnie 60 osób, więc nie poprawi to sytuacji. Z 500 energetyków tylko 100 jest w okresie przedemerytalnym. Pozostałe 400 osób martwi się o swój los. Wielu z nich pracowało w elektrowni przez całe swoje życie. Poza tym trzeba zaznaczyć, iż elektrownia jest zakładem miastotwórczym. A zatem po jej zamknięciu pracę stracą nie tylko jej bezpośredni pracownicy, ale także ci, którzy są zatrudnieni w firmach z nią związanych. To jest kilka tysięcy pracowników w około 15 firmach. Są to miejsca takie jak np. basen fundacji Elektrowni Rybnik. Znaczna część pracowników elektrowni oraz firm od niej zależnych jest w wieku mniej więcej 50 lat. Z jednej strony nie są objęci ochroną przedemerytalną – więc nie otrzymają emerytur ani innych świadczeń, a z drugiej strony – są zbyt sędziwi, aby się przebranżowić i znaleźć zatrudnienie na tzw. wolnym rynku.

Poza tym elektrownia jest jedynym źródłem ciepła dla dzielnicy Rybnicka Kuźnia. Mieszka tam około pół tysiąca ludzi. Obecnie nie ma żadnego połączenia z jakąkolwiek inną ciepłownią i dlatego zaprzestanie produkcji ciepła w elektrowni w sierpniu 2026 spowodowałoby, że mieszkańcy Rybnickiej Kuźni byliby pozbawieni dostępu do ogrzewania co najmniej w sezonie grzewczym 2026/2027, jeśli nie dłużej.

Władze nie przedstawiły żadnego planu zagospodarowania elektrowni po jej zamknięciu, dlatego skutki tego wydarzenia będą tragiczne nie tylko dla energetyków, ale dla i całego miasta Rybnika. Zarząd elektrowni nie podjął żadnego dialogu ze stroną społeczną. Informację o zamknięciu zakładu utrzymywano w tajemnicy tak długo, jak tylko się dało. Nie przekazano jej podczas bezpośredniego spotkania z pracownikami, tylko za pomocą wiadomości SMS rozesłanej do kadry kierowniczej.

Proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy jest możliwość zatrzymania realizacji decyzji zamknięcia PGE Energia Ciepła SA Oddział w Rybniku, uwzględniając powziętą wcześniej umowę społeczną i dobro pracowników?
2. Czy jest możliwość stworzenia zabezpieczenia dla pracowników elektrowni, którzy utracą swoje miejsca pracy?
3. Czy zamknięcie obiektu strategicznego nie stworzy potencjalnego zagrożenia w dostawie energii elektrycznej dla tej części Polski w przypadku konfliktu zbrojnego?