Interpelacja w sprawie budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego

Panie Premierze,

"Polityka energetyczna Polski do 2040 roku" wyznacza do realizacji cele strategiczne w obszarze dywersyfikacji dostaw ropy naftowej oraz rozbudowy infrastruktury ropy naftowej i paliw ciekłych. Sprawne dokończenie zadań w niej wskazanych ma fundamentalne znaczenie dla bezpieczeństwa państwa polskiego, zwłaszcza w trakcie barbarzyńskiej agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. Lata 2015-2023 to skuteczna walka rządu z mafiami paliwowymi m.in. poprzez wprowadzenie szeregu rozwiązań legislacyjnych, tj. pakietu paliwowego, pakietu energetycznego i pakietu transportowego. Rząd we wskazanych latach doprowadził do uniezależnienia się od jednego źródła dostaw ropy naftowej poprzez ich dywersyfikację oraz rozbudowy niezbędnej infrastruktury. Przejawiało się to m.in. w rozbudowie rurociągów paliwowych czy budowie nowych pojemności na ropę naftową i paliwa. Te działania umożliwiły rafineriom w Gdańsku i Płocku sprowadzanie różnych gatunków surowca, od różnych dostawców i z różnych kierunków, tj. Stany Zjednoczone, Norwegia czy Arabia Saudyjska, oraz pozytywne oddziaływanie na politykę kosztową polskich spółek paliwowych.

Przez wiele lat ropa pochodząca ze źródeł rosyjskich dominowała w polskich rafineriach. Dzisiaj te same rafinerie korzystają z wielu gatunków ropy i rozbudowa infrastruktury powinna też uwzględniać możliwości ich separacji. W związku z zatrzymaniem tłoczenia ropy rosyjskiej trzema nitkami wschodniego odcinka Rurociągu „Przyjaźń” od lutego 2023 roku rafinerie w Płocku i Gdańsku opierają się teraz na dostawach drogą morską poprzez Naftoport oraz tylko jedną nitkę Rurociągu Pomorskiego. Aktualnie praca tej infrastruktury osiąga prawie 100 proc. swojej wydajności, nawet przy stosowaniu środków redukujących opór w tłoczeniu DRA. Dodatkowo tą jedną nitką Rurociągu Pomorskiego poprzez Miszewko Strzałkowskie k. Płocka i potem dwiema nitkami odcinka zachodniego dostarczana jest ropa naftowa do niemieckich rafinerii w Schwedt i Leuna.

Dalsza dywersyfikacja importu ropy naftowej wymaga dokończenia budowy infrastruktury, a takim strategicznym projektem ujętym w "Polityce energetycznej Polski do 2040 roku" jest budowa drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego. Dodam, że realizacja inwestycji drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego jest niezbędna również w świetle ewentualnych zdarzeń kryzysowych, takich jak np. wystąpienie w 2019 roku zanieczyszczenia ropy naftowej przesyłanej rurociągiem „Przyjaźń” szkodliwymi dla rafinerii chlorkami organicznymi. Druga nitka pomiędzy Gdańskiem a Płockiem to większe bezpieczeństwo dostaw istotne dla Polski, Europy Środkowej, Unii Europejskiej i NATO.

W pierwszej połowie 2023 roku państwowa spółka PERN SA zarządzająca rurociągami naftowymi i paliwowymi poinformowała, że jest do tej inwestycji przygotowana od strony formalnej, posiada niezbędne pozwolenia na budowę, jest gotowa do realizacji.

Zwracam uwagę, że w celu uniknięcia ryzyka długotrwałego zatrzymania tłoczenia ropy naftowej i w konsekwencji destabilizacji łańcucha logistyki dostaw do najważniejszej polskiej rafinerii, należy podjąć się realizacji tej strategicznej inwestycji jak najszybciej. Z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego jedynym możliwym scenariuszem, dobrym dla Polski, jest kontynuacja realizacji budowy drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego.

Dlatego z ogromnym niepokojem przyjmuję informacje podawane w przestrzeni publicznej o zatrzymaniu tego projektu (m.in. portal Onet.pl 8.09.2024 r. „Rząd Donalda Tuska wstrzymał budowę ropociągu”). Minister Maciej Bando i nowy prezes spółki PERN Daniel Świętochowski poinformowali na posiedzeniu sejmowej Komisji Energii o zawieszeniu budowy tej magistrali.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy rząd odstępuje w przedmiotowym zakresie od realizacji "Polityki energetycznej Polski do 2040 r."?
2. Czy deklaracja ministra M. Bando oraz prezesa PERN D. Świętochowskiego o zawieszeniu realizacji jest umocowana stosownymi decyzjami organów spółki, tj. zarządu, rady nadzorczej czy walnego zgromadzenia?
3. Jakie do tej pory spółka PERN poniosła nakłady na budowę drugiej nitki Rurociągu Pomorskiego?
4. Jakie są stanowiska partnerów handlowych z Polski i Niemiec wobec ewentualnego współfinansowania projektu?
5. Czy rząd rozważa sfinansowanie inwestycji ze środków budżetu państwa?
6. Czy w przypadku ewentualnych zdarzeń typu awaria instalacji Naftoportu czy istniejącej jedynej nitki Rurociągu Pomorskiego, istnieje ryzyko niedoboru ropy naftowej dla polskich rafinerii w Płocku i Gdańsku?
7. Czy w związku z ciągłą, bezpostojową pracą gdańskiego portu rząd dostrzega ryzyko ewentualnego uszkodzenia lub przeciążenia instalacji? Czy Naftoport podlega stałemu nadzorowi technicznemu?
8. Czy oczekiwania partnerów handlowych PERN są wyższe od aktualnie realizowanych kontraktów i czy budowa drugiej nitki dałaby możliwość zwiększenia przychodów PERN SA?
9. W jakich terminach stracą ważność projekty, dokumentacja, pozwolenia na budowę i inne decyzje administracyjne związane z tą inwestycją? Czy w przypadku ich utraty lub potrzeby aktualizacji spółka PERN będzie zmuszona ponieść dodatkowe wydatki?

Z poważaniem