Interpelacja w sprawie działań zapobiegających pożarom nielegalnych składowisk toksycznych odpadów

Szanowny Panie Prezesie Rady Ministrów,

w związku z pożarem magazynu, w którym znajdowały się nielegalnie składowane chemikalia, do którego doszło w dniu 23 listopada 2023 roku w Kędzierzynie-Koźlu przy ulicy Chełmońskiego, jak również mając na uwadze niedawny pożar hali, na której składowane były chemikalia, znajdującej się w Zielonej Górze w dzielnicy Przylep, który wybuchł 22 lipca 2023 roku w związku z niekontrolowanym podpaleniem beczki z chemikaliami, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące polityki Rady Ministrów w związku z tzw. bombami ekologicznymi.

W raporcie Głównego Urzędu Statystycznego pt. „Ochrona środowiska 2019” przekazano, że w ciągu roku na obszarze Polski odnotowano 243 przypadki pożarów na składowiskach odpadów. W tym kontekście eksperci zauważyli, że niektóre przedsiębiorstwa zaczęły stosować praktykę wynajmowania hal, aby następnie zapełniać je po brzegi szkodliwymi odpadami, zwłaszcza chemikaliami, a następnie czekać na samospalenie się obiektu, co stanowiło formę pozbywania się odpadów przez te podmioty. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2020 roku w Polsce zidentyfikowano 2008 miejsc nielegalnego składowania odpadów, tzw. dzikie wysypiska śmieci.

W toku postępowania sprawdzającego, przeprowadzonego również przez Najwyższą Izbę Kontroli, zaznaczono, że właściwe organy nie dysponują pełnymi informacjami dotyczącymi pożarów na składowiskach śmieci. Dodatkowo wskazano, że wojewódzkie fundusze ochrony środowiska działają zbyt wolno lub ich działania nie przynoszą zamierzonych efektów w przypadku podejmowania jakichkolwiek działań.

W obszarze ochrony środowiska wprowadzono szereg zmian legislacyjnych w celu przeciwdziałania tego rodzaju sytuacjom. W 2018 roku dokonano nowelizacji ustawy o odpadach oraz ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska. Niemniej jednak w praktyce działań rządu można zauważyć pewne rozbieżności. W kwietniu bieżącego roku rząd przyjął projekt specustawy dotyczącej zagospodarowania terenów zdegradowanych. W projekcie tym wskazano, że finansowanie planowanych prac ma pochodzić z Krajowego Planu Odbudowy finansowanego z funduszy Unii Europejskiej. Niemniej jednak do chwili obecnej Rada Ministrów nie podjęła konkretnych działań zmierzających do pozyskania wymienionych środków.

Mając powyższe na uwadze, proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

Jakie konkretnie kroki zostały dotychczas podjęte, aby zlikwidować praktykę nielegalnego składowania odpadów?

Jaki plan działań - w świetle danych Głównego Urzędu Statystycznego wskazujących na 243 pożary składowisk odpadów w ciągu roku - został dotychczas wdrożony przez Radę Ministrów w celu skutecznej minimalizacji ryzyka tego rodzaju incydentów i skutecznego nim zarządzania?

Czy rząd podjął konkretne środki w odpowiedzi na stwierdzenia Najwyższej Izby Kontroli dotyczące niewystarczającej skuteczności działań wojewódzkich funduszy ochrony środowiska, zwłaszcza w kontekście pożarów na składowiskach śmieci?

Czy rząd podjął działania celem stworzenia środków mających na celu przyspieszenie działań wojewódzkich funduszy ochrony środowiska lub wprowadzenie innych skutecznych mechanizmów, aby osiągnąć zamierzone cele w dziedzinie ochrony środowiska?

Czy jakiekolwiek wnioski o pomoc logistyczną bądź finansową ze strony samorządu miasta Kędzierzyn-Koźle kierowane były do resortów podległych prezesowi Rady Ministrów bądź podległym mu instytucjom?