Interpelacja w sprawie kompleksowej strategii migracyjnej Polski na lata 2025-2030 i konsultacji społecznych tego dokumentu

Szanowny Panie Ministrze,

w lutym 2024 r. wiceminister Maciej Duszczyk (Polska 2050 Szymona Hołowni) zapowiedział przystąpienie do prac nad stworzeniem kompleksowej strategii migracyjnej Polski na lata 2025-2030. Przedstawiony został także harmonogram prac: https://www.gov.pl/web/mswia/harmonogram-prac-nad-stworzeniem-kompleksowej-odpowiedzialnej-i-bezpiecznej-strategii-migracyjnej-polski-na-lata-2025-2030

We wtorek 15.10.2024 roku prezes Rady Ministrów poinformował opinię publiczną o przyjęciu przez Radę Ministrów strategii (wraz z głosami odrębnymi wiceprezesa Rady Ministrów Krzysztofa Gawkowskiego, minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, minister do spraw równości Katarzyny Kotuli i ministra nauki Dariusza Wieczorka).

Organizacje pozarządowe, eksperci i ekspertki zwracają uwagę na pominięcie przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji i prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska etapu konsultacji społecznych, którym miał podlegać wzmiankowany dokument.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile razy w okresie od stycznia do 15 października 2024 r. obradował Międzyresortowy Zespół ds. Migracji i ile z jego spotkań dotyczyło dokumentu „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030”? Proszę o przedstawienie notatek z posiedzeń zespołu.

2. Jednym z pierwszych działań diagnozujących wyzwania związane z migracją miała być przygotowana przez Komitet Badań nad Migracjami PAN ankieta zawierająca zestaw zagadnień dotyczących migracji oraz polityki migracyjnej. W miesiącach lipiec-sierpień, zgodnie z harmonogramem przygotowanym przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, miał zostać przygotowany raport „zawierający zarówno części wspólne, jak i rozbieżności co do konkretnych obszarów strategii migracyjnej”. Czy taki dokument został przygotowany? Proszę o udostępnienie jego treści i informacji o sposobie jego prezentacji/rozpowszechniania, jak i podmiotów, które miały wgląd w jego treść.

3. We wrześniu 2024 r. „Projekt strategii migracyjnej Polski”, oparty na raporcie z badań miał zostać przedstawiony Międzyresortowemu Zespołowi ds. Migracji. Czy odbyło się posiedzenie zespołu, podczas którego został on zaprezentowany? Jeśli tak - proszę o przedstawienie notatki z obrad zespołu lub innych dokumentów dotyczących przebiegu posiedzenia. Jeśli takie posiedzenie się nie odbyło - proszę o przedstawienie wyjaśnień dlaczego pominięto ten etap prac nad strategią migracyjną?

4. W okresie październik-listopad 2024 r. planowane były konsultacje społeczne wypracowanego projektu strategii migracyjnej Polski na lata 2025-2030. Pomimo tego - już 15 października dokument przyjęty został przez Radę Ministrów, a następnie stał się podstawą stanowiska Polski przedstawionego na forum europejskim. Czy planowane są konsultacje społeczne dokumentu „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030”? W jakim trybie organizacje społeczne, eksperckie, organizacje pracodawców, samorządy i inne podmioty będą mogły zgłaszać uwagi do już przyjętej strategii dot. strategii migracyjnej? Czy ich uwagi - w i jaki sposób zostaną uwzględnione w pracach rządu, skoro dokument już jest dokumentem obowiązującym? Czy w związku z przeprowadzonymi konsultacjami możliwa jest rewizja dokumentu rządowego? Jeśli nie - proszę o przedstawienie wyjaśnień dlaczego pominięty został ten etap prac nad strategią polityki migracyjnej. Jeśli planowana jest rewizja tego dokumentu z uwagi na przeprowadzenie konsultacji społecznych - proszę o przedstawienie harmonogramu tych konsultacji, jak przedstawienie informacji dotyczących trybu przyjmowania rewizji dokumentu „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo”, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu ich prezentacji na forum unijnym przez prezesa Rady Ministrów i innych przedstawicieli rządu.

5. Zgodnie z harmonogramem w okresie styczeń-czerwiec 2025 r. ma zostać opracowana nowa ustawa o cudzoziemcach i inne komplementarne wobec niej akty prawne. Czy tryb przyjmowania tej ustawy jak i aktów prawnych będzie wykluczał z prac nad nimi stronę społeczną - tak jak stało się w przypadku strategii „Odzyskać kontrolę. Zapewnić bezpieczeństwo. Kompleksowa i odpowiedzialna strategia migracyjna Polski na lata 2025-2030”? Proszę o przedstawienie szczegółowego harmonogramu prac legislacyjnych nad zmianami w prawie związanymi z przyjęciem wzmiankowanego dokumentu.

Pominięcie etapu konsultacji społecznych tego kluczowego dla Polski dokumentu jest skandaliczne i stoi w sprzeczności z zapowiedziami zarówno Pana Ministra Duszczyka, prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska jak i całej strony rządowej, która skończyć miała z praktyką stosowaną przez rząd Zjednoczonej Prawicy polegającą na ignorowaniu strony społecznej i eksperckiej w pracach rządu i pracach legislacyjnych. Zwracamy się zatem o informację dotyczącą planowanych działań związanych z procesem konsultacyjnym i domagamy się respektowania prawa społeczeństwa, reprezentowanego przez organizacje pozarządowe (humanitarne, pomocowe jak i zajmujące się kwestiami migracji i praw człowieka), do udziału w zarówno pracach dotyczących przyjmowania strategicznych dokumentów, jak i w całym procesie legislacyjnym, jak i zapewnienia FAKTYCZNEGO wpływu tych organizacji na te dokumenty. Chcemy przypomnieć, że to jedno z zobowiązań, które w kampanii parlamentarnej w roku 2023, komitet wyborczy Koalicji Obywatelskiej, Trzeciej Drogi, Nowej Lewicy złożyły wobec obywateli i obywatelek.

Z wyrazami szacunku

Daria Gosek-Popiołek