Interpelacja w sprawie dostępu do danych opisujących strukturę przychodów sektora finansów publicznych

Szanowny Panie Ministrze,

dostęp do danych dotyczących struktury dochodów populacji oraz struktury przychodów sektora finansów publicznych z tytułu podatków i składek jest niezbędny do rzetelnego planowania polityk publicznych. Transparentność danych publicznych jest według OECD filarem zaufania obywatela do państwa, tak ważnego w kwestiach fiskalnych. Ułatwia to ocenę polityk podatkowych, rzetelną dyskusję na ich temat, a także przygotowanie propozycji zmian przez środowiska obywatelskie i eksperckie.

Tymczasem w Polsce dostęp ten jest bardzo ograniczony. W „Informacji dotyczącej rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok“ są dostępne dane na bardzo wysokim poziomie ogólności (na szczeblu całego kraju). Pod względem dochodu podatnicy są dzieleni jedynie na tych, którzy zarabiają powyżej i poniżej 120 tys. zł rocznie. Także informacje dotyczące innych źródeł dochodu mają charakter bardzo ograniczony.

Równie ogólne są informacje dotyczące rozliczenia podatku CIT w Polsce. Opublikowana w 2023 r. „Informacja dotycząca rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2023 rok“ zawiera jedynie dane o liczbie podatników, sumie płaconych przez nich podatków oraz średniej wysokości tego podatku (z uwzględnieniem różnych typów odliczeń). Nie są natomiast dostępne dane łączące wysokość zapłaconego podatku np. z rozmiarem podatnika czy branżą, w której działa.

Za wzór dobrych praktyk w zakresie przejrzystości danych podatkowych należy uznać Szwecję, której narodowy urząd statystyczny (SCB) publikuje bardzo szczegółowe dane dotyczące podatników, ich dochodów oraz płaconych przez nich podatków.

Na stronach SCB można znaleźć informacje o liczbie i dochodach podatników (łącznych i średnich) ujęte według:

• płci,
• wieku,
• regionu/miejscowości,
• źródła dochodu,
• wysokości dochodu.

Tak szczegółowe dane pozwalają obywatelom dowiedzieć się o realnej strukturze dochodów obywateli i podatków przez nich płaconych. Ułatwiają też opartą na faktach dyskusję o systemie podatkowym i propozycjach jego zmian. Bogate dane dotyczące opodatkowania są publikowane także przez norweskie biuro statystyczne (SSB), a także brytyjskie służby skarbowe (HM Revenue and Customs).

W związku z powyższymi faktami chciałbym zapytać:

1. Kiedy Ministerstwo Finansów zwiększy dostępność danych o podatnikach PIT i CIT, podstawach opodatkowania oraz płaconych przez nich podatkach i składkach w sposób analogiczny do szwedzkiego (dane wg dochodu, płci, wieku czy miejsca zamieszkania)?
2. Jakie są przyczyny braku transparentności w przekazywaniu danych, jeżeli pobór jest finansowany ze środków publicznych?