Interpelacja w sprawie odmowy płatności przez Narodowy Fundusz Zdrowia za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zgłosił się dyrektor Szpitala dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. St. Kryzana w Starogardzie Gdańskim, pan Jacek Bielan, w związku z otrzymaniem odmowy zapłaty przez Narodowy Fundusz Zdrowia Pomorski Oddział Wojewódzki w Gdańsku za świadczenia ponadlimitowe wykonane w oddziałach psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym stopniu zabezpieczenia od stycznia do września 2024 roku (załącznik nr 1 pismo z dnia 26.09.24 r. znak NFZ11-WSOZ-S-PR.413.361.2024).

Decyzja POW NFZ w zakresie odmowy płatności jest niezrozumiała dla dyrektora szpitala, który przestawił poniższe argumenty:

- Środek zabezpieczający jest decyzją wymiaru sprawiedliwości, stosowany jest do osób, które z powodu choroby lub zaburzeń psychicznych weszły w konflikt z prawem i stanowią zagrożenie dla porządku publicznego.

- Pobyt na wolności takich osób może spowodować popełnienie przez nich czynów o znacznej szkodliwości społecznej.

- Dyrektor Szpitala nie może odmówić przyjęcia do szpitala osoby, wobec której sąd orzekł środek zabezpieczający.

- Nadwykonania są wynikiem ogromnego zapotrzebowania na ten rodzaj świadczeń.

- W poprzednich latach POW NFZ zawsze płacił za wszystkie świadczenia ponadlimitowe w oddziałach psychiatrii sądowej, wielokrotnie na przestrzeni lat dyrektor szpitala był zapewniany, że „za psychiatrię sądową NFZ musi zapłacić“.

- Powyższe stanowisko NFZ potwierdza fakt, że w planie zakupu świadczeń przez Narodowy Fundusz Zdrowia prezentowanym na stronie internetowej oddziału z datą 13.01.2024 r. w zakresie oddziałów psychiatrii sądowej o podstawowym i wzmocnionym zabezpieczeniu NFZ uwzględnił środki na świadczenia ponadlimitowe w tych zakresach, w skorygowanym planie zakupów z datą 13.09.2024 r. liczba tych świadczeń uległa zmniejszeniu pomimo wiedzy, że świadczenia te zostały już wykonane (załącznik nr 2 tabela sporządzona na podstawie planu zakupów NFZ).

- Podkreślić należy, że odmowa zapłaty za świadczenia ponadlimitowe w oddziałach psychiatrii sądowej odbywa się w czasie, kiedy pomimo wykonywania przez nasz szpital świadczeń ponadlimiowych tych miejsc w całej Polsce i tak jest za mało; np. w obwieszczeniu Ministra Zdrowia nasza jednostka ma wskazane 20 miejsc dla sprawców przestępstw przeciwko wolności seksualnej, a na dzień dzisiejszy mamy 39 takich pacjentów. Z powodu dramatycznego braku miejsc dla tego typu pacjentów w skali całego kraju rozmowy w tym zakresie ze szpitalem prowadziło Ministerstwo Zdrowia (dyrektor Departamentu Zdrowia Publicznego), czego wynikiem było wpisanie psychiatrii sądowej do priorytetów w ochronie zdrowia, umożliwiające tym samym przystąpienie do konkursu i otrzymanie środków z funduszu medycznego na utworzenie kolejnych oddziałów psychiatrii sądowej; szpital również ma opracowaną dokumentację budowlaną na oddział psychiatrii sądowej i złoży taki wniosek, o czym informowaliśmy POW NFZ w kwietniu br.

- Dyrektor szpital uważa, że został postawiony w bardzo trudnej sytuacji narażającej cały szpital na katastrofę finansową oraz narażającą bezpieczeństwo publiczne. Obecnie w szpitalu przebywa ok. 50 pacjentów ponad limit, bez decyzji sądu – po spełnieniu warunków stabilizacji stanu zdrowia – nie wolno takiego pacjenta wypisać ani przenieść. Szpital nie może podjąć decyzji o zmniejszeniu liczby wykonywanych świadczeń, gdyż jeśli przestałby przyjmować takich pacjentów, to nie byłoby komu zabezpieczać społeczeństwa przed ponownym popełnieniem przez nich czynów zabronionych, w tym przez osoby opuszczające zakłady karne, wobec których sądy orzekły konieczność pobytu w szpitalu psychiatrycznym i bezwzględny nakaz leczenia zaburzeń psychicznych i/lub zaburzeń preferencji seksualnych, jako jedynego sposobu pozwalającego zapobiec ponownemu dokonaniu czynów o znacznej szkodliwości społecznej.

- Dyrektor wskazał także, że psychiatria przez wiele lat był zaniedbana i odstawała od szpitali ogólnych pod względem przeznaczanych środków na leczenie i inwestycje. Dopiero w ostatnich latach była zauważalna poprawa w tym zakresie, szpital otrzymał znaczące środki finansowe na inwestycje od samorządu oraz wzrosła wycena świadczeń. Odmowa płatności za świadczenia ponadlimitowe bardzo negatywnie wpłynie na całościowe funkcjonowanie szpitala.

W związku z powyższym zwracam się pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia zna problem odmowy płatności za świadczenia ponadlimitowe w zakresie psychiatrii sądowej? Czy problem dotyczy także innych oddziałów Narodowego Funduszu Zdrowia?

1. W jaki sposób zostanie zapewniona realizacja orzeczeń sądowych, gdy Narodowy Fundusz Zdrowia nie będzie płacił za nadwykonania w tym zakresie, co wiązać się będzie ze zmniejszeniem liczby miejsc i brakiem możliwości umieszczania w szpitalu osób opuszczających zakłady karne? Czy nie spowoduje to zagrożenia dla porządku publicznego?

1. Czy w Polsce nadal brakuje miejsc w oddziałach psychiatrii sądowej, jak wskazywało w swoim piśmie z dnia 30.03.2023 r. znak ZPP.6140.23.2023.DJZ Ministerstwo Zdrowia?

1. Czy Ministerstwo Zdrowia rozważa/rozważało współfinansowanie świadczeń psychiatrii sądowej przez Ministerstwo Sprawiedliwości?

Z wyrazami szacunku

Patryk Gabriel