Interpelacja w sprawie zasady bezosobowego charakteru urzędu w kontekście tablicy upamiętniającej tragiczne losy polskich dzieci w czasie II wojny światowej na budynku Kuratorium Oświaty w Łodzi

Szanowna Pani Minister,

13 marca 2023 r na budynku Kuratorium Oświaty w Łodzi umieszczono tablicę pamiątkową poświęconą polskim dzieciom, ofiarom zbrodni niemieckich. Tablica ta upamiętnia dzieci germanizowane, wysiedlane, zmuszane do niewolniczej pracy, więzione, zmarłe oraz mordowane w obozach i miejscach kaźni na terenie Łodzi. Jest to niezwykle ważny symbol pamięci o tragicznym losie polskich dzieci w czasie II wojny światowej.

Chciałbym zwrócić uwagę na pewien kontrowersyjny aspekt związany z treścią umieszczoną na tej tablicy. Wśród wymienionych instytucji znalazły się logotypy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rzecznika praw dziecka, Muzeum Dzieci Polskich Ofiar Totalitaryzmu oraz Kuratorium Oświaty w Łodzi. Jednak jedynie w przypadku rzecznika praw dziecka umieszczono imię i nazwisko osoby pełniącej tę funkcję, czyli Mikołaja Pawlaka. Taki zapis wywołuje wśród mieszkańców Łodzi, w tym we mnie, niemałe oburzenie.

Pragnę zwrócić uwagę, że w artykule 72 Konstytucji RP wymienia się Urząd Rzecznika Praw Dziecka a nie rzecznika praw dziecka – Mikołaja Pawlaka.

Moim zdaniem nie jest dopuszczalne używanie imienia i nazwiska osoby kierującej danym urzędem w oficjalnych nazwach urzędów państwowych, tym bardziej na trwale zamontowanych tablicach. Zasada ta wynika z konstytucyjnej idei bezosobowego charakteru urzędów publicznych, które powinny funkcjonować niezależnie od osoby pełniącej daną funkcję. Takie urzędy, jak rzecznik praw dziecka, minister edukacji czy kurator oświaty, to instytucje, których nazwy odwołują się do funkcji, a nie do konkretnej osoby. Osoba pełniąca urząd wykonuje swoje zadania w imieniu państwa, a nie prywatnie. Dlatego w oficjalnych dokumentach, na tablicach pamiątkowych czy w komunikatach publicznych powinno używać się nazwy urzędu i nie personalizować jej przez dodawanie imienia i nazwiska osoby pełniącej daną funkcję. Wyjątkiem mogą być sytuacje, gdy imię i nazwisko pojawia się w kontekście indywidualnej wypowiedzi czy działania konkretnej osoby, ale nie w formalnych nazwach urzędów.

W związku z powyższym chciałbym zadać następujące pytania:

1. Kto był inicjatorem umieszczenia na ścianie kuratorium oświaty tablicy zawierającej imię nazwisko rzecznika praw dziecka?
2. Kto sfinansował powstanie tej tablicy i czy ministerstwo edukacji wyraziło zgodę na jej obecny kształt oraz treść?
3. Czy Pani Minister akceptuje fakt umieszczenia na tej tablicy imienia i nazwiska rzecznika praw dziecka, choć w tym samym miejscu obok nazw innych urzędów nie pojawiły się imiona i nazwiska osób kierujących tymi urzędami?
4. Jeśli nie, kiedy jest planowane poprawienie tej tablicy w taki sposób, aby była zgodna z zasadą bezosobowego charakteru urzędu rzecznika praw dziecka?

Uprzejmie proszę o poinformowanie mnie o dalszych krokach, które ministerstwo podejmie w tej sprawie w przyszłości.

Z poważaniem

Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP