Interpelacja w sprawie wprowadzenia rozwiązań mających na celu zwiększenie skuteczności ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych przy jednoczesnym zachowaniu zasady jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami

Lublin, 8 października 2024 r.

Szanowni Panowie Ministrowie,

prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia 24.08.2020 r. (nr DKN.5112.13.2020.88521) stwierdził naruszenie przez głównego geodetę kraju przepisów RODO oraz ustawy o ochronie danych osobowych, a przetwarzanie danych osobowych poprzez udostępnianie na portalu GEOPORTAL2 (geoportal.gov.pl) uznał za sprzeczne z art. 11 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej. Prezes UODO stoi na stanowisku, że dostęp do zbiorów danych i usług przestrzennych podlega ograniczeniu na podstawie m.in. przepisów o ochronie danych osobowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5.05.2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 2222/20) uznał argumenty prezesa UODO za słuszne i potwierdził naruszenie ww. przepisów prawa przez GGK, ponieważ:

- zakres ujawnianych w księdze wieczystej danych osób fizycznych obejmuje m.in. imiona, nazwiska, imiona rodziców, numer PESEL (II dział KW), adres nieruchomości (I dział KW), imiona, nazwiska, numer PESEL osób, na rzecz których ustanowione zostało ograniczone prawo rzeczowe (III dział KW), a podane do publicznej wiadomości (na portalu GEOPORTAL2) numery ksiąg wieczystych pozwalały na identyfikację osób, których dane zawarte są w księdze wieczystej;

- posiadanie informacji o numerze księgi wieczystej umożliwia w sposób łatwy i prosty dostęp do danych podmiotowych osób ujawnionych w księgach wieczystych; uzyskanie wglądu do danych osobowych zawartych w II dziale każdej księgi wieczystej nie wymaga posiadania specjalnych uprawnień, a jedynie wystarczy komputer podłączony do Internetu (uzasadnienie do wyroku NSA z 26.09. 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 11/17).

Tym samym WSA uznał, że podawanie do publicznej wiadomości na portalu GEOPORTAL2 numerów ksiąg wieczystych narusza obowiązujące przepisy RODO, ustawy o ochronie danych osobowych oraz przepis art. 11 ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej.

Jednocześnie wskazać należy, iż prywatne wyszukiwarki internetowe zarejestrowane poza UE (z siedzibą na Seszelach, w Miami, Delaware, Middletown, Estonii czy Londynie) w dalszym ciągu umożliwiają dostęp do numerów ksiąg wieczystych, nie tylko łamiąc tym samym obowiązujące przepisy prawa, bowiem z procederu sprzedaży danych osobowych zawartych w księgach wieczystych firmy zagraniczne uczyniły źródło dochodu, pomimo że w Polsce, jak również w UE, taka działalność jest nielegalna.

W związku z tym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

Czy zdaniem Ministerstwa Sprawiedliwości i Ministerstwa Cyfryzacji, wzorem takich krajów jak Niemcy i Szwecja, nie należałoby wprowadzić w Polsce skutecznych mechanizmów ochrony danych osobowych zawartych w księgach wieczystych poprzez wykazanie konkretnego interesu prawnego osób, które korzystają z danych osobowych zawartych w II i III dziale ksiąg wieczystych?

Czy w Polsce w ogóle rozważana jest obecnie konieczność wprowadzenia - wzorem Niemiec czy Szwecji -podobnych rozwiązań w celu zwiększenia skuteczności ochrony danych osobowych przy jednoczesnym zachowaniu jawności i bezpieczeństwa obrotu nieruchomościami?

Z poważaniem

Bożena Lisowska