Interpelacja w sprawie badań i analiz porównawczych dotyczących systemu ochrony zdrowia

Szanowna Pani Minister,

w rankingu „Countries With The Best Health Care Systems, 2024” autorstwa CEOWORLD magazine z dnia 2.04.2024 roku Polska w skali światowej zajmuje 59. miejsce. Przed Polską uplasowały się państwa takie jak Singapur (14. miejsce), Szwajcaria (12. miejsce) czy Niemcy (8. miejsce). Wszystkie trzy wyżej wymienione kraje w różnym stopniu korzystają z prywatnej służby zdrowia.

W Singapurze każdy obywatel posiada obowiązkowe medyczne konto oszczędnościowe Medisave (Medical Savings Account – MSA), które finansuje określone świadczenia medyczne. Wszyscy Singapurczycy i stali rezydenci muszą posiadać takie konto, zasilane przez wkłady pracownika i pracodawcy lub osoby samozatrudnionej. Środki na Medisave mogą być używane na wydatki zdrowotne posiadacza konta lub jego bliskich, np. współmałżonków czy rodziców. Można z nich pokryć koszty hospitalizacji, chirurgii, opieki paliatywnej, zabiegów ambulatoryjnych, leczenia chorób przewlekłych, badań medycznych, szczepień oraz porodu. Udział wynagrodzenia przeznaczany na Medisave rośnie z wiekiem: dla osób do 35 lat wynosi 8%, a powyżej 50. roku życia – 10,5%. Środki na Medisave są oprocentowane 4% w skali roku, a dobrowolne wpłaty mogą przynieść ulgę podatkową.

Również w Szwajcarii wszyscy mieszkańcy muszą posiadać ubezpieczenie zdrowotne. Osoby, które przeprowadziły się tutaj z zagranicy, na wykupienie ubezpieczenia zdrowotnego mają trzy miesiące. Podstawowe ubezpieczenie zdrowotne znajduje się w ofercie licznych prywatnych zakładów ubezpieczeń. Wszystkie świadczenia podstawowego ubezpieczenia obowiązkowego są jednakowo uregulowane. Mimo to warto porównać oferty, gdyż wysokość składek ubezpieczeniowych różni się w zależności od zakładu ubezpieczeń i wybranego modelu ubezpieczenia. Do obowiązkowego ubezpieczenia podstawowego można dokupić ubezpieczenia dodatkowe. Są one dobrowolne, ich oferta jest zróżnicowana i zawierają one świadczenia, których nie obejmuje ubezpieczenie podstawowe. Osoby o niskich dochodach mogą zwrócić się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o dofinansowanie do składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. Kantonalny Zakład Ubezpieczeń Społecznych udziela dalszych informacji i rozpatruje wnioski o dofinansowanie.

W Niemczech natomiast istnieje system kas chorych. Obywatele mają obowiązek płacenia ubezpieczenia, jednak istnieje tam możliwość wyboru między ustawowym (państwowym) ubezpieczeniem zdrowotnym (GKV) oraz prywatnym ubezpieczeniem zdrowotnym (PKV). W systemie GKV składki są zależne od możliwości finansowych ubezpieczonych, jednak usługi medyczne są takie same dla wszystkich. Odnosi się to zarówno do płatników składek, jak i ok. 16 milionów członków ich rodzin, którzy są współubezpieczeni bezskładkowo. Podstawą systemu jest więc solidarność osób zdrowych i chorych, osób z wyższymi i z niższymi zarobkami, starszych i młodych, osób samotnych i rodzin. Brakujące kwoty są pokrywane z budżetu. Dobrowolne ubezpieczenia dodatkowe mogą rozszerzyć zakres usług GKV. Lekarze i szpitale rozliczają się bezpośrednio z kasami chorych. Z kolei PKV jest dostępne wyłącznie dla osób posiadających określone dochody lub dla urzędników państwowych. Pacjenci najpierw sami opłacają rachunki, a kasa chorych zwraca im poniesione koszty.

Według raportu Fundacji Watch Health Care z września 2023 roku w Polsce średni czas oczekiwania na lekarza specjalistę wynosi 3,7 miesiąca, dla porównania w Singapurze w 2020 roku wynosił on od 24 do 35 dni. Pacjenci na SOR (klasyfikowani w kategorii niebieskiej) czekają na przyjęcie nawet 240 minut lub dłużej, podczas gdy w Niemczech (pacjenci w tej samej kategorii) czekają o połowę krócej. Polska Izba Ubezpieczeń wskazała, że w Polsce na koniec 2023 roku 4,81 miliona osób korzystało z prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych, a inne badania mówią, że zwiększenie środków na Narodowy Fundusz Zdrowia nie rozwiąże opisanego powyżej problemu. Według sondażu CBOS z kwietnia 2022 roku „Oceny działalności instytucji publicznych” wynika, że 60% Polaków negatywnie ocenia funkcjonowanie NFZ.

W związku z tym proszę o odpowiedź na pytania:

Czy w ciągu ostatnich 20 lat ministerstwo przeprowadziło lub zleciło przeprowadzenie jakichkolwiek badań, analiz porównawczych dotyczących systemów ochrony zdrowia, systemów ubezpieczenia zdrowotnego w innych państwach i możliwości ich wdrożenia w Polsce?

Jeżeli tak, to jakie były wnioski z tych badań i analiz?

Z wyrazami szacunku

Sławomir Mentzen