Interpelacja w sprawie zasad przyznawania zasiłku remontowo-budowlanego dla poszkodowanych podczas powodzi we wrześniu 2024 r.

Szanowny Panie Ministrze,

we wrześniu 2024 roku powódź o skali niewystępującej od 1997 i 2010 r. dotknęła województwa dolnośląskie, śląskie, opolskie, lubuskie i małopolskie. W pierwszych trzech wymienionych województwach konieczne było ogłoszenie stanu klęski żywiołowej, żeby umożliwić bardziej efektywną walkę z żywiołem. Dzięki ciężkiej pracy służb oraz zaangażowaniu obywateli udało się uratować większe miasta, jak Wrocław. Mniejsze miejscowości, takie jak Kłodzko, Lądek-Zdrój, Czechowice-Dziedzice i Głuchołazy będą latami mierzyły się ze skutkami powodzi.

W samym tylko województwie dolnośląskim wstępne szacunki strat wynoszą prawie 4 mld złotych. Tysiące ludzi utraciło swoje domy i mieszkania, dorobek życia, miejsca pracy i edukacji. Rząd zapowiedział różne formy wsparcia dla osób dotkniętych powodzią (zasiłki). O formach udzielania pomocy mówią wydane przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji „Zasady udzielania pomocy finansowej ze środków budżetu państwa z części 85: Budżety wojewodów, dział 852: Pomoc społeczna, rozdział 85278 – Usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz z rezerw celowych na przeciwdziałanie i usuwanie skutków klęsk żywiołowych, w formie zasiłków celowych, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, dla rodzin lub osób samotnie gospodarujących poszkodowanych w wyniku powodzi we wrześniu 2024 roku”.

Szczególnie ważnym elementem są zasiłki remontowo-budowlane. W myśl ogłoszonych zasad mają być przyznawane rodzinom lub osobom samotnie gospodarującym, jeśli w dniu wystąpienia powodzi: 1) prowadziły gospodarstwo domowe w budynku mieszkalnym lub lokalu mieszkalnym lub 2) posiadały i stale użytkowały budynek gospodarczy – które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku tego zdarzenia.

Potężna luka w tych przepisach może mieć fatalne skutki dla wielu osób. Pomoc nie obejmie tych, którzy na przykład wybudowali dom, a jeszcze w nim nie zdążyli zamieszkać, np. przez trwające wykończenie, przyłączanie mediów czy procedury odbioru. Osoby te, budujące najczęściej ze środków pochodzących z kredytu, zostały z niczym. Niesprawiedliwością jest pominięcie tych osób w przepisach pomocowych, stosując wyłącznie kryterium prowadzenia w danym miejscu gospodarstwa domowego.

Dlatego zwracam się do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo planuje korektę opublikowanych zasad pomocy, żeby ująć w nich właścicieli budynków lub lokali mieszkalnych, które zostały zniszczone lub uszkodzone w wyniku powodzi, a nie były jeszcze zamieszkałe?

2. Czy ministerstwo planuje ewentualnie wprowadzenie odrębnych zasad pomocy dla tego rodzaju poszkodowanych powodzią?

Z poważaniem

Franciszek Sterczewski