Interpelacja w sprawie konkursów na stanowiska dyrektorów teatrów

Szanowna Pani Minister,

w lutym 2024 roku prezydent Łodzi skierowała do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego pismo z prośbą o powołanie na kolejną kadencję, bez konieczności przeprowadzania konkursu, trzech dyrektorów łódzkich teatrów, w tym również Pani Grażyny Posmykiewicz, dyrektor naczelnej Teatru Muzycznego w Łodzi. Z informacji, które mi przekazano wynika, że ministerstwo w sprawie dyrektora Teatru Muzycznego zwróciło się o dodatkową opinię do Gildii Reżyserów Polskich zrzeszającej reżyserów filmowych oraz twórców przedstawień dramatycznych. Co istotne, zapytanie to dotyczyło wyłącznie tego teatru. Mimo że pięć z siedmiu podmiotów wyraziło pozytywną opinię na temat Pani Posmykiewicz, Pani Minister podjęła decyzję opartą na błędnej przesłance zawartej we wspomnianej opinii. Zgodnie z nią, Pani Dyrektor rzekomo nigdy wcześniej nie uczestniczyła w procedurze konkursowej, a z uwagi na to, że pełni funkcję od 2010 roku, po dwóch kadencjach powinna uczestniczyć w konkursie. Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, będąc współprowadzącym tej instytucji od 2019 roku, powinno jednak być świadome, że Pani Dyrektor Grażyna Posmykiewicz dwukrotnie przeszła procedurę konkursową, zwyciężając oba konkursy, w tym ostatni w 2019 roku. Kadencja, o której przedłużenie się ubiegała, byłaby więc jej pierwszą po ostatnim wygranym konkursie. Jak mi wiadomo, prezydent Łodzi skierowała do Pani Minister kolejne pismo i wyjaśniła wspomniane nieścisłości. Mimo to, decyzja ministerstwa pozostała niezmieniona.

Wielu osobom decyzja dotycząca Pani Dyrektor Posmykiewicz wydaje się niezrozumiała, zwłaszcza w kontekście tego, że w przypadku innego łódzkiego teatru ministerstwo nie miało podobnych wątpliwości i dokładnie w tym samym czasie wyraziło zgodę na powierzenie funkcji dyrektora bez konieczności organizowania konkursu. Wiadomo przy tym, że osoba kierująca tym teatrem nigdy nie była poddana procedurze konkursowej, a pełni swoją funkcję nieprzerwanie od 1995 roku, czyli od 29 lat. Pragnę przy okazji poinformować Panią Minister, że moim zdaniem obie Panie Dyrektor mają ogromny dorobek, a kierowane przez nie instytucje nie tylko odnoszą sukcesy, ale są bardzo doceniane przez swoją liczną i wierną publiczność.

Rozstrzygnięcia dotyczące konkursów w tym kontekście mogą dziwić jeszcze bardziej, zważywszy na fakt, że Pani Minister sama powołuje wieloletnich dyrektorów instytucji narodowych bez konkursów. Przykładem może być ostatnia decyzja dotycząca przedłużenia kadencji dyrektora Biblioteki Narodowej. Tego rodzaju działania spotykają się z licznymi komentarzami w środowisku, podkreślającymi brak spójności i jednolitego podejścia do tego typu kwestii i mogą moim zdaniem budzić poważne wątpliwości co do ich transparentności.

Pragnę poinformować Panią Minister, że decyzja ta odbiła się szerokim echem w Polsce i spotkała się z ogromną krytyką środowisk teatralnych. Podczas uroczystości pożegnania Pani Posmykiewicz, w obecności tłumnie zgromadzonej publiczności oraz dyrektorów wszystkich teatrów muzycznych w Polsce, publicznie wyrażano pogląd, że odejście tak zasłużonej dyrektorki, odznaczonej dwukrotnie medalem Gloria Artis i wyróżnionej tytułem „Człowieka Roku 2023” to ogromna strata dla polskiej kultury i nie szczędzono krytyki pod adresem resortu kultury.

W związku z powyższym proszę o wyjaśnienie następujących kwestii:

Dlaczego Pani Grażyna Posmykiewicz, mimo spełnienia wszystkich formalnych warunków, nie otrzymała zgody na przedłużenie kadencji bez konkursu, podczas gdy inne dyrektorki, w tym osoba, która nigdy nie poddała się procedurze konkursowej, otrzymały taką zgodę?
Dlaczego ministerstwo nie zmieniło swojej decyzji w sprawie Pani Grażyny Posmykiewicz, mimo że uzyskało wiedzę o nieprawdziwości przesłanki, na której oparło tę decyzję?
Czy Pani zdaniem takie decyzje mogą wydawać się niezrozumiałe dla opinii publicznej, a ich „wybiórczość” może budzić poważne wątpliwości co do transparentności?
Proszę o informację na temat powodów, które zdecydowały o tym, że w jednym przypadku ministerstwo uznaje brak konkursu za dyskwalifikujące, podczas gdy w innych podobnych sytuacjach nie stanowi to przeszkody.
Proszę również o udostępnienie szczegółowych kryteriów i przesłanek, jakimi ministerstwo kierowało się przy podejmowaniu decyzji o przedłużeniu kadencji pozostałych dyrektorów łódzkich teatrów w latach 2023/2024 bez przeprowadzania konkursów.
Proszę o przedstawienie mi kryteriów, jakimi ministerstwo kieruje się od początku tego roku i jakimi zamierza się kierować w przyszłości przy podejmowaniu decyzji dotyczących przedłużania kadencji dyrektorów teatrów w Polsce bez konieczności organizowania konkursów.

Z poważaniem

Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP