Interpelacja w sprawie działań i planów PKP PLK związanych z projektem rewitalizacji linii kolejowej nr 140/169/179/885/138 Orzesze Jaśkowice-Tychy-Baraniec-KWK Piast-Nowy Bieruń-Oświęcim

Szanowny Panie Ministrze,

uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Kiedy i jakie działania są planowane przez PKP PLK w związku z realizacją projektu rewitalizacji linii kolejowej nr 140/169/179/885/138 Orzesze Jaśkowice–Tychy–Baraniec–KWK Piast–Nowy Bieruń–Oświęcim?

Projekt posiada gotową dokumentację (projekt budowlany) z podziałem na 3 odcinki:

• odc. 1: Orzesze Jaśkowice–Tychy,
• odc. 2: Tychy–Bieruń Stary,
• odc. 3: Bieruń Stary–Oświęcim.

Projekt posiada zatwierdzoną dokumentację projektową z października 2023 r., ogłoszenie przetargu planowane było na przyszły rok, a wykonanie prac przewidziano na lata 2026–2029. Szacowana wartość projektu wynosi ok. 900 mln PLN. Ze względu na brak zapewnionego finansowania projekt jest obecnie w rezerwie. Ponadto w 2023 r. pozyskano decyzję środowiskową. Ze względu na brak zapewnienia środków finansowych nie pozyskano decyzji ULLK oraz PnB. Planowane zadanie inwestycyjnie nie ma obejmować odc. 3 w zakresie włączenia KWK Piast w kierunku Nowego Bierunia.

Według planów projektowych pociągi pojadą po 45 km nowych torów, a rewitalizacja obejmie 17 km sieci trakcyjnej. Linia kolejowa na odcinku Tychy Lodowisko–Nowy Bieruń będzie też zelektryfikowana. Pociągi pojadą szybciej, pasażerskie do 120 km/h, a towarowe do 80 km/h. Dzięki modernizacji 14 przejazdów kolejowo-drogowych zwiększy się poziom bezpieczeństwa w ruchu. W ramach inwestycji wyremontowanych lub przebudowanych zostanie 81 obiektów inżynieryjnych, m.in. most na Wiśle między Nowym Bieruniem a Oświęcimiem. Dzięki temu Tychy i Oświęcim zyskają bezpośrednie połączenie kolejowe o czasie około 30 minut.

Znaczenie projektu dla lokalnej społeczności:

1. Połączenie kolejowe ma doprowadzić do odciążenia dróg poprzez dowóz pracowników do zakładów pracy taborem kolejowym, co przyczyni się do zmniejszenia kosztów zewnętrznych transportu (kongestia, zanieczyszczenia, wypadki, zysk w postaci oszczędności czasu podróży). Miasta, w ramach projektowanego przedsięwzięcia, rozsądnie zaproponowały lokalizację na swoim terenie nowych przystanków, wskazując ich usytuowanie albo w najbliższym sąsiedztwie dużych zakładów pracy (Danone, Kopalnia Piast-Ziemowit Ruch Piast, Adient Seating Poland), w najbliższym sąsiedztwie planowanych dużych osiedli mieszkaniowych (Tychy Miasto), w sąsiedztwie planowanego centrum przesiadkowego (Wyry). Takie podejście to zachęta dla pracowników do porzucenia samochodu na rzecz kolei w celu dojazdu do/powrotu z miejsca pracy. Chodzi tu o tysiące osób pracujących w zakładach pracy zlokalizowanych na terenie Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, podstrefa tyska, w Tychach i Bieruniu.
2. Połączenie przebiega przez tereny narażone na zalanie podczas zagrożenia powodziowego i dotknięte podtopieniami w czasie powodzi w bieżącym roku, nasyp linii kolejowej może pełnić rolę dodatkowego wału, a w razie konieczności może być drogą ewakuacji mieszkańców.
3. Planowane połączenie dotyczy terenów, na których obecnie mamy do czynienia z niską jakością sygnału sieci komórkowych. Wykorzystanie kolejowej infrastruktury daje szansę na montaż nadajników w pasmach zapewniających pokrycie terenów leżących przy linii (w tym dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych) wysokiej jakości zasięgiem 5G.
4. Nowo powstałe połączenie jest ostatnim brakującym ogniwem w budowie szybkiego połączenia kolejowego relacji Tychy–Kraków. Po stronie małopolskiej ukończono już rewitalizację odcinków Trzebinia–Kraków, Oświęcim–Trzebinia oraz Oświęcim–Czechowice-Dziedzice. Działania te pozwoliły na uruchomienie szybkiej kolei aglomeracyjnej na odcinku Oświęcim–Kraków. Na trasie planowanego połączenia miasta oddały do użytkowania centra przesiadkowe (Oświęcim – nowy dworzec kolejowy + parking wielopoziomowy; Tychy – centrum przesiadkowe z parkingiem wielopoziomowym na stacji Tychy Lodowisko; Bieruń – centrum przesiadkowe na stacji Nowy Bieruń: przebudowany budynek dworca, rowerownia, parkingi, przystanek autobusowy), albo taką infrastrukturę planują wybudować (Wyry).
5. Połączenie przyczyni się do większej integracji transportowej szczególnie na odcinkach Tychy–Oświęcim, tworząc w ten sposób szybkie połączenia łączące aglomeracje krakowską z katowicką.
6. Realizacja inwestycji wpisuje się w europejską politykę zielonego ładu, prowadząc do przesunięcia modalnego w transporcie z motoryzacji indywidualnej na rzecz transportu kolejowego, wspierając w ten sposób ekologiczne środki transportu – kolej.
7. Wymiana urządzeń przejazdowych na wybranych przejazdach na nowoczesne wraz z pracami dostosowawczymi mającymi na celu powiązanie bądź uzależnienie w urządzeniach stacyjnych przyczyni się do wzrostu bezpieczeństwa na przejazdach kolejowo-drogowych.