Interpelacja w sprawie wyrównania uprawnień emerytalnych osób represjonowanych za udział w działaniach opozycji w stanie wojennym zatrudnionych w górnictwie węgla kamiennego

Szanowna Pani Minister,

w związku z interwencją podjętą w moim biurze poselskim dotyczącą realizacji praw emerytalnych wobec więzionych i represjonowanych górników zwracam się do Pani Minister o podjęcie działań w przedmiotowej kwestii.

System emerytalny z uwagi na miejsce zatrudnienia w sektorze górniczym, ze względu na swoją specyfikę odrębnie reguluje świadczenia dla pracowników górnictwa poprzez kategorię tzw. emerytur górniczych.

Sytuacja polityczna związana ze stanem wojennym spowodowała, iż do pracy w górnictwie nie przywracano internowanych i skazanych na więzienie za udział w działalności opozycyjnej i strajkach, zmuszając te osoby do poszukiwania pracy w innych gałęziach gospodarki z reguły za o wiele niższe wynagrodzenie.

Przypadek, który stał się inspiracją do niniejszej interpelacji faktograficznie przedstawia się następująco: pracownik kopalni pracujący pod ziemią przechodzi ścieżkę awansu właściwą dla swojego stanowiska, wiąże się to ze stopniowym podnoszeniem stawki zaszeregowania oraz kategorii Karty Górnika. W okresie poprzedzającym bezpośrednio oraz już w trakcie stanu wojennego angażuje się w działalność strajkową i opozycyjną. Aresztowany, po krótkim procesie, właściwym dla tego czasu, zostaje osadzony w więzieniu. Zwolniony ze względu na sytuację rodzinną zostaje pozbawiony możliwości powrotu do pracy z wilczym biletem, poszukuje jakiegokolwiek zatrudnienia. Praca, którą podejmuje jest nisko płatna. Sytuacja trwa w zasadzie do zakończenia stanu wojennego, kiedy to może wrócić do pracy na kopalni, ale jako nowoprzyjęty, z najniższymi stawkami zaszeregowania, które z upływem czasu wzrastają - jednak nie trwa to długo, gdyż nadchodzi czas restrukturyzacji branży górniczej, co skutkuje praktycznie obligatoryjnym przejściem na tzw. urlop górniczy i dalszym funkcjonowaniem w systemie, który bardzo ogranicza możliwość zatrudnienia. W terminie umożliwiającym przejście na emeryturę zostaje ona obliczona z posiadanych składek, w których okres pozostawania bez pracy oraz na mocy późniejszych przepisów zaliczony do pracy górniczej (która nie jest tożsama z okresem pracy górniczej pod ziemią zwłaszcza w kategorii składek na ubezpieczenie społeczne). Tym samym nie było możliwe odtworzenie kapitału emerytalnego w wysokości, jaka przysługiwała pracownikom kopalń nie objętych represjami.

Oznacza to, iż osoby w tożsamej sytuacji, jak przedstawiona wyżej, są nadal niejako podwójnie szykanowane za udział w działalności opozycyjnej i strajkach okresu stanu wojennego.

Ostatnia nowelizacja przepisów dotyczących zabezpieczenia emerytalnego dotycząca działaczy opozycji antykomunistycznej oraz osób represjonowanych w powodów politycznych wprowadziła tzw. świadczenie wyrównawcze dla osób otrzymujących świadczenie emerytalne lub rentowe, nie ujmując odrębnie kwotowo wyżej opisanej kategorii osób, co byłoby uzasadnione obecnie stosowanymi odrębnymi przelicznikami dla emerytur górniczych.

Sytuacja ta jest odbierana przez osoby represjonowane jako powtórna kara za zaangażowanie w stanie wojennym pomimo jego niekonstytucyjności.

W związku z powyższym proszę o odniesienie się do przedstawionych wyżej kwestii i udzielenie odpowiedzi na poniższe przedstawione zagadnienia:

1. Proszę o określenie jak dużej grupy osób dotyczy opisany w niniejszym wystąpieniu problem.
2. Czy Pani Minister w uzgodnieniu z Ministerstwem Przemysłu, któremu obecnie podlega górnictwo, podda analizie kwestię świadczeń wyrównawczych dla górników zwolnionych dyscyplinarnie i skazanych za działalność opozycyjną w trakcie stanu wojennego? W jakim terminie?