Interpelacja w sprawie zawodu lekarza i lekarza dentysty

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z przepisem art. 16f ust. 3 pkt 3 ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty, który ma wejść w życie z dniem 25 października 2024 roku, program specjalizacji zawiera okres trwania szkolenia specjalizacyjnego, w tym co najmniej okres 6 miesięcy szkolenia specjalizacyjnego odbywanego w szpitalu pierwszego lub drugiego stopnia podstawowego poziomu zabezpieczenia zdrowotnego, w zakresie stażu podstawowego ujętego w module podstawowym z chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych i pediatrii.

Jak można przeczytać z uzasadnienia projektu ustawy, program specjalizacja z ww. dziedzin medycyny ma zawierać wskazanie jednostek organizacyjnych podmiotu leczniczego prowadzącego szkolenie specjalizacyjne, w których dopuszczać się będzie pełnienie dyżurów medycznych przez lekarza, oraz ma określać co najmniej okres 6 miesięcy szkolenia specjalizacyjnego odbywanego w szpitalu pierwszego lub drugiego stopnia podstawowego poziomu zabezpieczenia zdrowotnego w zakresie stażu podstawowego ujętego w module podstawowym z chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych i pediatrii. Powyższe ma zapewnić lekarzom zapoznanie się ze specyfiką pracy w tych szpitalach oraz umożliwić im wybór docelowego miejsca zatrudnienia. Zakłada się pełnienie dyżurów medycznych określonych w programie danej specjalizacji w maksymalnym czasie pracy dopuszczonym w przepisach o działalności leczniczej albo pracę w systemie zmianowym, jeżeli program danej specjalizacji przewiduje pracę w takim systemie, a także gdy lekarz odbywający szkolenie specjalizacyjne oraz kierownik specjalizacji, pod którego nadzorem jest lekarz, pracują na tej samej zmianie, albo pracę w równoważnym czasie pracy, jeżeli program danej specjalizacji przewiduje stosowanie systemu równoważnego czasu pracy i system ten jest stosowany do wszystkich lekarzy w danej jednostce organizacyjnej podmiotu leczniczego.

W tym miejscu należy podnieść, że taki stan rzeczy wskazuje na absurdalność tego zapisu, który wchodzi w życie 25 października 2024 roku.

Zamysł projektodawców ma znamiona koncepcji rodem z epoki słusznie minionej.

Przede wszystkim należy zauważyć, że lekarz rezydent zawiera umowę o szkolenie specjalizacyjne w ośrodku, który posiada akredytację do szkolenia podyplomowego lekarzy. W takiej sytuacji lekarz, który rozpoczyna rezydenturę, organizuje sobie centrum życiowe w tym miejscu, gdzie znajduje się podmiot leczniczy prowadzący jego szkolenie podyplomowe. Istotnym faktem jest to, że wskazane w ww. przepisie podmioty lecznicze niekoniecznie posiadają akredytację do prowadzenia szkoleń podyplomowych dla lekarzy rezydentów.

Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność zmiany miejsca zamieszkania lekarza rezydenta poza miejscowością, gdzie znajduje się jego centrum życiowe. Zasadą jest, że są to młodzi ludzie, którzy mają pozakładane rodziny i na wychowaniu małe dzieci. Odseparowanie lekarza od rodziny na okres półroczny może mieć negatywne skutki w wymiarze społecznym, rozumiejąc to w kontekście rodzinnym.

Argumentacja zwolenników wprowadzenia tego zapisu, że lekarz pozna specyfikę pracy w „powiatowym szpitalu” należy oceniać, jak wcześniej to zostało podniesione, koncepcją myślową rodem wywodzącą się z epoki socrealizmu. Ten zapis należy rozumieć jako element „łatania” kadry lekarskiej w tychże podmiotach.

Wejście w życie tego przepisu spowoduje nieodwracalne skutki, w szczególności dla lekarzy rezydentów zobligowanych tym przepisem, wpłynie na ich tok szkolenia, a także życia rodzinnego itp. Lekarz rezydent nie może być uzupełnieniem dla kadry lekarskiej określonych w tym przepisie placówek medycznych.

Poza tym ten zapis stoi w sprzeczności z płynącą zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Dlaczego ma to dotyczyć lekarzy rezydentów specjalizujących się tylko w tych wymienionych trzech dziedzinach medycyny, tj. chirurgii, pediatrii i chorób wewnętrznych.

W związku z ww. przepisem, który ma obowiązywać od dnia 25 października 2024 roku, ustawodawca wprowadził do ustawy przepis art. 16j ust. 6 i 7, które stanowią, że lekarzowi odbywającemu szkolenie specjalizacyjne w trybie rezydenckim, odbywającemu staż, o którym mowa w art. 16f ust. 3 pkt 3, w innym powiecie niż powiat, w którym znajduje się miejsce wykonywania pracy wskazane w umowie o pracę na szkolenie specjalizacyjne, przysługuje na podstawie tej umowy dodatek do wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 16% minimalnego wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę.

Dodatek, o którym mowa w zadaniu poprzedzającym, ma być finansowany w ramach środków budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.

W tym miejscu należy podnieść kilka kwestii. Po pierwsze, rzeczony dodatek 16% minimalnego wynagrodzenia za pracę dla lekarza rezydenta, biorąc pod uwagę jego dojazdy z miejsca zamieszkania do miejsca obywania szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w art. art. 16f ust. 3 pkt 3 ustawy z dużą dozą prawdopodobieństwa nie będzie pokrywał wydatków związanych z dotarciem do tej placówki medycznej.

Po drugie, tenże dodatek może również być niewystarczający do wynajęcia lokalu mieszkalnego na okres 6 miesięcy, ponieważ może nie pokrywać tego dodatku, a nadto wynajmujący niekoniecznie są zainteresowani do zawarcia umowy najmu na tak krótki okres. Ponadto, wątpliwym jest, aby podmiot leczniczy, w którym lekarz rezydent miałby odbywać 6 miesięczne szkolenie zapewniłby mu lokal mieszkalny na ten okres.

Po trzecie, należy zwrócić uwagę na olbrzymi koszt finansowy dla budżetu państwa w związku z podwyższeniem wynagrodzenia dla lekarza rezydenta o dodatek do wynagrodzenia w wysokości 16% na okres odbywania szkolenia specjalizacyjnego o którym mowa w art. art. 16f ust. 3 pkt 3 ustawy.

W zawiązku z powyższym zachodzi uzasadniona potrzeba udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy MZ zamierza wycofać się z tego przepisu, którego autorem był minister Adam Niedzielski?
2. Jeżeli nie, to jaka jest argumentacja MZ dająca podstawę do jego utrzymania?
3. Jakie realne korzyści widzi MZ dla lekarzy rezydentów w związku z utrzymaniem przepisu art. 16f ust. 3 pkt 3 ustawy?
4. Jaki byłby to koszt dla budżetu państwa w związku z podwyższonym dodatkiem do wynagrodzenia w wysokości 16% na okres odbywania szkolenia specjalizacyjnego, o którym mowa w art. 16f ust. 3 pkt 3 ustawy?
5. Czy w budżecie MZ takie środki są zabezpieczone na podwyższenie wynagrodzenia dla lekarzy rezydentów w związku z obywaniem szkolenia specjalizacyjnego w myśl przepisu art. 16f ust. 3 pkt 3 ustawy?