Interpelacja w sprawie dodatków motywacyjnych dla pracowników ośrodków pomocy społecznej

Szanowna Pani Ministro,

w ramach rządowych programów „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej w postaci dodatku motywacyjnego na lata 2024–2027“ oraz „Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników jednostek wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej na lata 2024-2027” pominiętych zostało tysiące pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej zajmujących się obszarem wsparcia rodziny, tj. świadczeniami rodzinnymi i funduszem alimentacyjnym.

Pracownicy ośrodków pomocy społecznej obsługujący zadania zlecone z zakresu świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego, poza tymi świadczeniami, w zdecydowanej większości realizują także świadczenia wynikające z następujących przepisów prawa: ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy z dnia 19 grudnia 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach służących zachowaniu ważności niektórych orzeczeń o niepełnosprawności oraz orzeczeń o stopniu niepełnosprawności, ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem“, ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym, ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 o dodatku węglowym, ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw, ustawy z dnia 15 grudnia 2022 r. o szczególnej ochronie niektórych odbiorców paliw gazowych w 2023 r. oraz 2024 r. w związku z sytuacją na rynku gazu, ustawy z dnia 23 maja 2024 r. o bonie energetycznym oraz zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia cen energii elektrycznej, gazu ziemnego i ciepła systemowego, ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, ustawy z dnia 5 grudnia 2014 r. o karcie dużej rodziny czy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.

Pracownicy realizujący powyższe ustawy są pracownikami zatrudnionymi na umowę o pracę w jednostkach pomocy społecznej. Wszystkie nowe świadczenia, jakie wchodzą do realizacji, m.in. dodatek osłonowy, dodatek gazowy, świadczenie pieniężne za zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia obywatelom Ukrainy przebywającym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi, bon energetyczny itd., dostają do obsługi również pracownicy świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego poza swoją bieżącą pracą. To także pracownicy działów świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego na co dzień udzielają wsparcia rodzinom m.in. podczas przyjmowania wniosku oraz przyznają świadczenia w związku z opieką nad osobami niepełnosprawnymi.

Dodatek motywacyjny 1000 zł brutto dla wszystkich pracowników jednostek pomocy społecznej z pominięciem pracowników świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego jest wyjątkowo niesprawiedliwy oraz krzywdzący ważną i dużą grupę pracowników zatrudnionych w jednostkach pomocy społecznej.

Pracownicy ośrodków pomocy społecznej zajmujący się świadczeniami rodzinnymi i funduszem alimentacyjnym po raz kolejny nie zostali nigdzie ujęci ani w dodatkach motywacyjnych, ani w podwyżkach jako pracownicy samorządowi. Dodać należy, że pracownicy urzędów miast i gmin obsługujący świadczenia rodzinne i fundusz alimentacyjny otrzymali podwyżki jako pracownicy samorządowi. Natomiast pracownicy zatrudnieni w ośrodkach pomocy społecznej nie dostali podwyżek dla pracowników samorządowych, ponieważ są pracownikami jednostek organizacyjnych, a dodatek motywacyjny także im się nie należy, bo nie są – według aktualnych przepisów – „kluczowymi pracownikami pomocy społecznej“. Pracownicy ci mają bardzo dużą odpowiedzialność i bardzo szybkie tempo pracy ze względu na ogrom spraw i zachodzących zmian.

Dodatek motywacyjny ma za zadanie motywować do pracy, a w wielu przypadkach w obecnym stanie prawnym odniósł on odwrotny skutek. Aktualne przepisy dzielą pracowników jednostek pomocy społecznej na lepszych i gorszych.

W związku z powyższym proszę o następujące informacje:

1. Jakie jest stanowisko ministerstwa w przedmiotowej kwestii?

2. Jakie jest uzasadnienie dla nieobjęcia dodatkiem motywacyjnym pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej zajmujących się świadczeniami rodzinnymi i funduszem alimentacyjnym?

3. Na podstawie jakich reguł (kryteriów) byli wybierani pracownicy jednostek organizacyjnych pomocy społecznej do otrzymania dodatku do wynagrodzenia w wysokości 1000 zł brutto?

4. Czy planuje się objęcie pracowników działów świadczeń rodzinnych i funduszu alimentacyjnego dodatkiem motywacyjnym? Jeśli tak, to kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów?

5. Czy planuje się poszerzenie kręgu osób objętych dodatkiem motywacyjnym o pracowników realizujących ustawę o dodatkach mieszkaniowych, świadczeniach rodzinnych i jednocześnie realizujących zadania rządowe, takie jak dodatki węglowe, osłonowe oraz refundacja podatku VAT za paliwo gazowe? Jeśli tak, to kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów?

6. Czy planowane są inne formy finansowego wsparcia pracowników, którzy dotychczas nie zostali objęci przedmiotowym dodatkiem motywacyjnym? Jeśli tak, to jakie, w jakiej wysokości i kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów?

7. Czy ministerstwo podejmuje działania w aspekcie systemowych zmian w pomocy społecznej i systemie świadczeń rodzinnych? Jeśli tak, to jakie i w jakim zakresie oraz na kiedy planowane są ich efekty i upublicznienie? Jeśli nie, to z jakich powodów?

Z poważaniem

Rafał Siemaszko
Patryk Gabriel