Interpelacja w sprawie ustalania przez rady gminy częstotliwości wywozu nieczystości z przydomowych oczyszczalni ścieków

Szanowna Pani Minister,

zgodnie z obowiązującym prawem do decyzji władz gmin należy zdefiniowanie w regulaminach utrzymania czystości i porządku na terenie gminy częstotliwości wywozu nieczystości ze zbiorników bezodpływowych i z przydomowych oczyszczalni ścieków. Niestety zapisy w tych regulaminach są często sprzeczne ze specyfikacją techniczną tych ostatnich i z zasadami ich eksploatacji. Może to być szkodliwe dla samej oczyszczalni, jak i w konsekwencji może być kosztowne dla ich właścicieli. Niestety uchwalona w 2022 r. nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach jest niejasna co do tego, jak powinny wyglądać zapisy w regulaminach gminy. To z kolei daje gminom swoistą dowolność, niosąc negatywne konsekwencje dla tych ekologicznych rozwiązań.

Obowiązujące przepisy nakazują pozbywania się nieczystości bez względu na zastosowaną technologię wykonania instalacji, również z systemów, które pozwalają na samooczyszczanie się ścieków. Tymczasem w systemach znajdujących się w przydomowych oczyszczalniach ścieków chodzi właśnie o to, żeby jak najrzadziej wywozić osady. Oczyszczalnie te bowiem nie gromadzą, a oczyszczają dopływające nieczystości, a oczyszczony ściek odprowadzają do środowiska (na przykład do gruntu). Wypełnia to założenia ustawy, która miała rozwiązać problem powstawania odpadów na miejscu poprzez samodzielne utylizowanie się osadów i wydłużyć obieg wody w przyrodzie. Zatem narzucanie częstotliwości wywozu nieczystości z przydomowych oczyszczalni ścieków, a wręcz samego wywozu, powoduje, że instalacje takie przestają funkcjonować zgodnie z zasadami ich eksploatacji.

Jak podkreślają producenci przydomowych oczyszczalni ścieków, wywóz osadów z ich urządzeń jest czynnością wyłącznie serwisową i powinien być wykonywany w miarę potrzeby. Wykonanie tego na zapas może spowodować zakłócenie pracy oczyszczalni i złe jej funkcjonowanie. Prowadzi bowiem do pozbycia się potrzebnej flory bakteryjnej, która odpowiada za skuteczną biodegradację ścieków, ponownym rozruchem oczyszczalni i w konsekwencji gorszym jej działaniem.

Błędem ustawodawcy było to, że przyjęte przepisy nie określiły sposobu wyznaczania częstotliwości odbioru nieczystości w związku z opróżnianiem zbiorników bezodpływowych. W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach to rada gminy uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który określa częstotliwości i sposoby pozbywania się osadów. Skutkuje to tym, że niektóre gminy uchwalają przepisy sprzeczne z zasadami użytkowania przydomowych oczyszczalni ścieków ustanowionymi przez technologów, czyli rozwiązania nieuwzględniające nowoczesnych i ekologicznych sposobów oczyszczania ścieków.

W związku z powyższym zwracam się do Pani z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy znany jest Ministerstwu Klimatu i Środowiska opisany problem i czy w związku z tym resort planuje wprowadzić rozwiązania prawne mające na celu naprawienie tej swoistej luki w prawie?
2. Żaden przepis nie reguluje, jak gminy winny ustalać częstotliwość opróżniania oczyszczalni i czym w tym zakresie winny się kierować. Jakie działania podejmie ministerstwo w celu zapewnienia prawidłowej pracy przydomowych oczyszczalni ścieków, a więc ochrony środowiska naturalnego, w zakresie ograniczenia możliwości ustalania regulaminów utrzymania czystości i porządku na terenie gminy o zapisy stojące w sprzeczności ze specyfikacją technologiczną użytkowanych przydomowych oczyszczalni ścieków?

Z poważaniem

dr Anita Kucharska-Dziedzic
Posłanka na Sejm RP