Interpelacja w sprawie negatywnych konsekwencji objęcia przedemerytalnym okresem ochronnym osób bezrobotnych od momentu nawiązania stosunku pracy

Pani Minister,

w oparciu o obecne regulacje prawne, świadczenie emerytalne co do zasady przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego wynoszącego odpowiednio dla kobiet 60 lat i dla mężczyzn 65 lat.

Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r. poz. 1465 ze zm.): "Pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownikowi, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku".

Pracodawcy zgłaszają problem związany z faktem, iż zatrudniony pracownik znajdujący się w przedemerytalnym okresie ochronnym zostaje objęty ochroną związaną z brakiem możliwości wypowiedzenia umowy przez pracodawcę od momentu nawiązania stosunku pracy. Powyższe prowadzi do sytuacji, w której niezależnie od zawarcia przez strony umowy o pracę na czas określony, czy też nieokreślony, pracodawca od pierwszego dnia obowiązywania umowy o pracę nie ma możliwości wypowiedzenia stosunku pracy.

Powyższe prowadzi do sytuacji, w której pracownik nawiązuje stosunek pracy ze świadomością, przy czym od pierwszego dnia pracy podlega ochronie, a tym samym pracodawca niejako traci możliwość wpływania na kierowanie zakładem pracy, w związku z brakiem możliwości wypowiedzenia umowy o pracę zawartej z pracownikiem, który nie realizuje obowiązków pracowniczych w sposób objęty przedmiotem umowy, a pozostaje w okresie ochronnym. Fakt objęcia pracowników ochroną w wieku przedemerytalnym jest co do zasady słuszny, jednakże obecne uregulowania prawne obejmujące ochroną pracownika od pierwszego dnia obowiązywania umowy o pracę mogą prowadzić do nadużyć.

Zdaniem pracodawców, jednym z rozwiązań byłoby wprowadzenie w stosunku do pracowników objętych okresem ochronnym niezbędnego, nieprzerwanego okresu pracy u danego pracodawcy (np. jeden rok), po którym pracownik byłby objęty okresem ochronnym na zasadach takich jak dotychczas.

Rozwiązanie opisanej problematyki spowoduje poprawę zaufania pracodawców w stosunku do pracowników zbliżających się bądź już objętych przedemerytalnym okresem obronnym, co będzie również miało pozytywny wpływ na sytuację bezrobotnych w wieku przedemerytalnym, bowiem z uwagi na większe zaufanie pracodawców oparte na okresie koniecznym do przepracowania i dopiero wówczas objęcie ochroną, bezrobotni, czy też pracownicy poszukujący nowej pracy, będą mieli większą możliwość wyboru stanowiska, co będzie konsekwencją zwiększenia zaufania pracodawców w stosunku do pracowników w wieku przedemerytalnym.

Zdaniem pracodawców, które wyrażają na organizowanych spotkaniach, niechętnie zatrudniają osoby będące w wieku ochronnym z racji powyższego, a zmiana przepisów zmieniłaby ten stan rzeczy.

Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (t.j. M.P. z 2022 r. poz. 990, z późn. zm.) proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy do ministerstwa wpływają pisma pracodawców w przedmiocie opisanej powyżej problematyki?
2. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie np. jednorocznego okresu pozostawania w stosunku pracy z danym pracodawcą i wówczas po upływie przedmiotowego okresu objęcie ochroną przedemerytalną?
3. Czy ministerstwo monitoruje wpływ braku możliwości wypowiedzenia stosunku pracy przez pracodawców od pierwszego dnia obowiązywania umowy o pracę na sytuację przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw, dla których powtarzające się nieobecności pracowników mogą być szczególnie dotkliwe?
4. Czy ministerstwo prowadzi prace nad zmianą przepisów, które rozwiązałyby w jakikolwiek sposób negatywne konsekwencje związane z brakiem możliwości wypowiedzenia stosunku pracy przez pracodawców od pierwszego dnia obowiązywania umowy o pracę?

Z poważaniem

Bartosz Romowicz