Interpelacja w sprawie wzrostu zakażeń wirusem HIV w Polsce

Szanowna Pani Minister!

W listopadzie br. odnotowano w naszym kraju najwyższą dotychczas liczbę nowo wykrytych zakażeń wirusem HIV - 2590. Dla porównania, w całym 2022 r. - który także był pod tym względem rokiem rekordowym - odnotowano w Polsce 2384 takie przypadki. Zauważalna jest więc tendencja wzrostowa. Coraz bardziej wzrasta także zakaźność (prewalencja) innymi chorobami wenerycznymi, takimi jak HCV, kiła czy rzeżączka.

Jednak, według danych podawanych do wiadomości publicznej, zaledwie ok. 10 proc. polskiej populacji wykonało kiedykolwiek badanie w kierunku obecności wirusa HIV. Jest to jeden z najniższych odsetków takich badań w Europie. Przypuszcza się, że być może nawet połowa osób zakażonych w Polsce wirusem HIV może o tym nie wiedzieć. Znaczna część osób zakażonych dowiaduje się o tym dopiero w zaawansowanych stadiach choroby.

Czynnikami prawdopodobnie przyczyniającymi się do systematycznego wzrostu liczby zakażeń chorobami wenerycznymi jest m.in. przybycie do naszego kraju dużej liczby ludności zza wschodniej granicy, niska świadomość społeczna dotycząca zakaźności chorobami wenerycznymi (w tym braki w edukacji) oraz stosunkowo rzadkie wykonywanie testów na HIV w polskim społeczeństwie, mimo że testy w punktach PKD w wielu, choć niestety nie wszystkich miastach wojewódzkich, są wykonywane anonimowo, bezpłatnie i bez skierowania. Niewystarczająca jest także dostępność badań, szczególnie w kierunku kiły oraz rzeżączki, a także wszelkich badań wenerologicznych (również na HIV) na poziomie miast powiatowych, toteż dostępne statystyki mogą nie odzwierciedlać w pełni rzeczywistej sytuacji, a jedynie wskazywać na pewne tendencje.

Mając na uwadze powyższe niepokojące informacje uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy na podstawie ww. danych ministerstwo opracowało/opracowuje nowe strategie zapobiegające transmisjom wirusa HIV, w tym poprzez profilaktykę, edukację i zaawansowaną diagnostykę połączoną z leczeniem? Jeśli tak, proszę o ich przedstawienie.
2. Czy zdaniem Pani Minister polski system publicznej ochrony zdrowia odpowiada na potrzeby związane z rosnącą skalą chorób wenerycznych? Czy może jednak wymaga reorganizacji i dofinansowania, większej liczby placówek, większej liczby lekarzy i wykonywanych badań-świadczeń?
3. Jak Pani Minister ustosunkuje się do aktualnych przepisów prawa (art. 161 K.k.) stanowiących: § 1 „Kto, wiedząc, że jest zarażony wirusem HIV lub dotknięty chorobą weneryczną lub zakaźną, ciężką chorobą nieuleczalną lub realnie zagrażającą życiu, naraża bezpośrednio inną osobę na zarażenie tym wirusem lub taką chorobą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.” oraz § 3 „Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża na zarażenie wiele osób, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10."? Czy dostrzega Pani w tym zakresie potrzebę zmian i złagodzenia wymiaru kary, a w zamian postawienia na szeroką profilaktykę i edukację?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Katarzyna Osos