Interpelacja w sprawie płacenia wyższej stawki podatku od nieruchomości, która nie służy do prowadzenia działalności gospodarczej

Szanowny Panie Ministrze,

w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 roku (syg. akt SK 39/19) – stwierdzającego, że: „W ocenie Trybunału przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie za posiadanie nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków – niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej – wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. stanowi instrument służący celom innym niż fiskalne, będący nieproporcjonalnym obciążeniem podatkowym polegającym na nieodróżnieniu sytuacji podatkowej podatników posiadających nieruchomości, ale niewykorzystujących i niemogących ich wykorzystywać do prowadzenia działalności gospodarczej oraz podatników wykorzystujących posiadane nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.“ – zachodzi konieczność udzielenia jednoznacznej odpowiedzi samorządowcom na nurtujące ich pytania.

W JST, np. w Kowarach, już dziś mamy do czynienia z wystąpieniami przedsiębiorców o zwrot podatku od nieruchomości – ich zdaniem zawyżonego, co zostało zawarte w przytoczonym wyroku TK. Samorząd terytorialny stoi jednak na stanowisku, że podatek od nieruchomości był naliczony prawidłowo, a firma, nabywając nieruchomość, była świadoma, że teren bądź nieruchomość zabudowana przeznaczone są do prowadzenia działalności gospodarczej, jak również znali obowiązującą na danym terenie wyższą stawkę podatku od nieruchomości, właśnie z tytułu ich przeznaczenia. Według władz miasta naliczanie podatku wg innych, niższych stawek byłoby nieprawidłowe, a roszczenia przedsiębiorców co do zwrotu ich zdaniem nadpłaconego podatku – tylko dlatego, że na danej nieruchomości nie prowadzą działalności, choć de facto z takim zamiarem nieruchomość zakupili – byłyby sprzeczne z interesem gminy i jej mieszkańców oraz obowiązującymi w dniu sprzedaży przepisami. W Kowarach dziś to jest już kwota ponad 300 tys. zł dla jednego przedsiębiorcy. Jednak na terenie miasta takich podmiotów gospodarczych jest kilkanaście, a kwota roszczeń może sięgać nawet kilku milionów złotych.

W związku z przedstawionym problemem bardzo proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy przedstawiony problem jest zjawiskiem powszechnym i jak należy interpretować wyrok TK w świetle obowiązujących przepisów?

2. Czy dla właściwej interpretacji tego zagadnienia ma znaczenie, czy ten konkretny wyrok został wydany w składzie, w którym zasiadały wyłącznie osoby uprawnione do orzekania, czy też zasiadała w nim chociaż jedna osoba do orzekania nieuprawniona?

3. Czy ministerstwo planuje wesprzeć samorządy i przedstawi szczegółowe wytyczne w zakresie interpretacji wyroku TK oraz zaproponuje konkretne rozwiązania w przypadku ewentualnych roszczeń przedsiębiorców w zakresie zwrotu, ich zdaniem, nadpłaconego podatku od nieruchomości?

4. Czy w ministerstwie znane są skutki finansowe przytoczonego wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz ich wpływu na dochody jednostek samorządu terytorialnego?

5. Czy Ministerstwo Finansów planuje podjęcie działań mających na celu zrekompensowanie ewentualnych ubytków w dochodach samorządów wynikających z konieczności respektowania tego wyroku?

Z poważaniem

Iwona Krawczyk