Interpelacja w sprawie wpisania do ustawy budżetowej rezerwy celowej na rok 2024 na realizację nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska oraz niezbędnego w związku z nimi wzmocnienia kadrowego i finansowego

W projekcie ustawy budżetowej na rok 2024 w art. 9 ust. 3 pkt 1 została zapisana pozycja rezerwy pod nazwą ,,zwiększenie wynagrodzeń wynikające ze zmian organizacyjnych i nowych zadań – w wysokości 1 482 tys. zł”. Zmiany reorganizacyjne i przyjęcie nowych zadań do realizacji przez Inspekcję Ochrony Środowiska wpisują się w cele określone dla tej rezerwy celowej. Jak uważają związkowcy zrzeszeni w Krajowym Porozumieniu Pracowników Wojewódzkich Inspektoratów Ochrony Środowiska oraz Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zasadnym będzie zwiększenie wyżej wymienionej puli rezerwy celowej, aby zapewnić niezbędne środki do realizacji wszystkich celów IOŚ zgodnych z jej przeznaczeniem.

Jak podkreślają pracownicy IOŚ, wyszkolona kadra opuszcza szeregi wydziałów/działów inspekcji, znajdując zatrudnienie w sektorze prywatnym, gdzie otrzymuje znacznie wyższe wynagrodzenie, które daje motywację do pracy i umożliwia godziwe życie. Dodatkowo w związku z faktem, iż w wojewódzkich inspektoratach ochrony środowiska powstały wydziały ds. walki z przestępczością środowiskową, które wymagały zatrudnienia nowych pracowników, jak również oddelegowania doświadczonych inspektorów, spowodowało to uszczuplenie kadr w dotychczas funkcjonujących wydziałach/działach inspekcji. Jednocześnie główne zadania kontrolne, których zakres systematycznie wzrasta realizowane są w dalszym ciągu w okrojonych wydziałach/działach inspekcji.

Konsekwencją wprowadzonych nowych obowiązków w zakresie ochrony środowiska jest również zwiększenie obciążenia pracowników Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska, w szczególności w zakresie działalności laboratoryjnej. Pracownicy Centralnego Laboratorium Badawczego (CLB) realizują zadania na potrzeby WIOŚ, m.in. uczestnicząc w wyjazdach interwencyjnych, pobierając próbki, prowadząc pomiary również w trybie nocnym oraz wykonując badania różnych komponentów środowiska na zlecenie inspekcji w związku z działalnością kontrolną. Oddziały CLB są jednostkami akredytowanymi, wobec których PCA stawia coraz większe wymagania. Aby sprostać tym wymaganiom, potrzebne jest zwiększenie finansowania oddziałów CLB, w tym ciągłe doszkalanie pracowników, co wynika z wykonywania dodatkowych zadań.

Realnym problemem, którego konsekwencje zagrażają realizacji zadań w zakresie państwowego monitoringu środowiska (PMŚ), a tym samym zadań prowadzonych przez pracowników CLB i RWMŚ, jest zbyt niska obsada kadrowa w oddziałach terenowych. Podkreślić należy także, iż wielu pracowników wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska oraz GIOŚ odeszło na emeryturę, a w chwili obecnej trudno jest pozyskać nowych, wartościowych pracowników, oferując im wynagrodzenia na poziomie niższym od konkurencyjnych ofert rynkowych. Realizacja zadań w sferze monitoringu środowiska wymaga zatrudnienia i utrzymania profesjonalnej kadry, co jest zdecydowanie utrudnione w systemie finansowania płac pracowników, które kształtują się na poziomie płacy minimalnej. Skutkuje to coraz bardziej odczuwalnym odpływem wyszkolonej kadry, a w konsekwencji coraz większymi problemami w realizacji podstawowych zadań Inspekcji.

Biorąc powyższe pod uwagę proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Jaka jest opina rządu w opisanej powyżej sprawie?

2. Czy Rada Ministrów podejmie działania zmierzające do wpisania do ustawy budżetowej na rok 2024 rezerwy celowej na realizację nowych zadań Inspekcji Ochrony Środowiska, co zapewni środki na wzmocnienie kadrowe w roku 2024 oraz sprawne funkcjonowanie wojewódzkich inspektoratów ochrony środowiska i Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska w powiększonych strukturach organizacyjnych?

Z poważaniem

Wojciech Szarama
Poseł na Sejm RP