Interpelacja w sprawie kolei wąskotorowej

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnim czasie z powodu wykolejenia się składu turystycznego zamknięto odcinek Rogowskiej Kolei Wąskotorowej — to już kolejny nieczynny odcinek na tej sieci. Obecnie z 41 km linii czynnych jest zaledwie 8 km trasy na odcinku Rogów-Jeżów. Kolej ta funkcjonuje od 108 lat i na dobre wpisała się w krajobraz województwa łódzkiego, a całkiem niedawno mówiło się nawet o możliwościach wykorzystania jej w regularnym ruchu pasażerskim. Niestety zarządca infrastruktury wąskotorowej nie posiada środków na bieżące utrzymanie linii kolejowej - jest to problem systemowy i dotyczy wszystkich zarządców kolei wąskotorowych.

W tej sprawie zresztą wygłosiłam oświadczenie poselskie podczas posiedzenia Sejmu 12 lipca br. Nie trzeba było długo czekać, a już 16 lipca media branżowe poinformowały o tym, że 90% Gnieźnieńskiej Kolei Wąskotorowej zostaje wyłączona z eksploatacji. I w tym przypadku powodem jest zły stan infrastruktury i brak środków finansowych na jej utrzymanie. Ministerstwo Infrastruktury w programie utrzymaniowym nie przewidziało bowiem zarządców innych niż PKP PLK, a powinno.

Uważam, że każdy zarządca sieci kolejowej udostępnianej ogólnie dla przewozów pasażerskich - bez względu na to, czy są to koleje regularne czy turystyczne, normalnotorowe czy wąskotorowe - powinien mieć zapewnione systemowe finansowanie utrzymania infrastruktury. Koleje wąskotorowe w zdecydowanej większości utrzymywane są przez różnego rodzaju stowarzyszenia, towarzystwa czy fundacje pasjonatów kolei, czasem także przez samorządy lokalne. Stoję na stanowisku, że należy traktować wszystkich na równych zasadach. Skoro PKP PLK otrzymuje środki na utrzymanie infrastruktury, to zarządcy wąskotorowi - którzy prowadzą działalność użyteczną społecznie, a nie stricte komercyjną - powinni takie środki również otrzymywać.

To samo dotyczy dbałości państwa o inne zabytki techniki, jak np. pojazdy kolejowe. Tutaj pragnę przywołać sprawę pojazdu SN61-183, którą poruszyłam już w interpelacji do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (nr 1458), ale odpowiedź resortu mnie nie usatysfakcjonowała. Uważam, że muszą znaleźć się środki na przeprowadzenie przeglądu i uzyskanie wymaganych dokumentów dopuszczenia do ruchu pojazdu SN61-183 dla celów turystycznych, edukacyjnych i promujących historię polskiej kolei. Będę wdzięczna za zajęcie stanowiska Ministerstwa Infrastruktury i podjęcie stosownych działań w tej kwestii, aby móc realnie zatroszczyć się o historię polskiego kolejnictwa.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1339), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury przewiduje zmiany w finansowaniu utrzymania infrastruktury, które obejmowałoby również koleje wąskotorowe?
2. Czy jest możliwe, aby w 2025 roku w programie utrzymaniowym znaleźli się zarządcy wąskotorowi? A przynajmniej tacy, którzy operują przez cały rok i organizują przewozy pasażerskie?
3. Czy planuje się stworzenie mechanizmu finansowego, który pozwoli na zakup nowoczesnych pojazdów wąskotorowych i modernizację wąskotorowej infrastruktury celem stworzenia wąskotorowych przewozów publicznych włączonych w system transportu zbiorowego?
4. Czy jest szansa na sfinansowanie przeglądu pojazdu SN61-183, aby mógł wrócić do ruchu turystycznego? Ten temat podjęłam w ramach wspomnianej już interpelacji do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (nr 1458), jednak odpowiedź resortu nie była satysfakcjonująca, ponieważ przytoczone w niej przykłady dotyczyły tzw. zimnych eksponatów. Dlatego tym razem pragnę skierować się z tą sprawą do Ministerstwa Infrastruktury.

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP