Interpelacja w sprawie finansowania dróg krajowych i wojewódzkich w granicach miast na prawach powiatu

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura wpłynęła prośba o interwencję od samorządów Konina (miasta na prawach powiatu), dotycząca zmiany sposobu finansowania napraw oraz utrzymania dróg krajowych w granicach miast na prawach powiatu.

Art. 19 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi, że „[…] w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta“. Również art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o finansowaniu infrastruktury transportu lądowego wskazuje, że: „w granicach miast na prawach powiatu zadania w zakresie finansowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony i zarządzania drogami publicznymi, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, finansowane są z budżetów tych miast“.

Obecnie budżety miast są znacznie ograniczone i nie wystarczają na prowadzenie drogich prac remontowych infrastruktury drogowej (wiaduktów, mostów, tuneli itp.). Przykładem może być miasto Konin, w granicach którego funkcjonują dwie ważne dla komunikacji kraju drogi: nr 92 (wschód-zachód) oraz nr 25 (północ-południe). Odcinki tych dróg posiadają przeprawy mostowe nad rzeką Wartą oraz nad węzłem kolejowym. Część z nich, przy nie małym wysiłku finansowym (zaciągnięte kredyty celowe), została wyremontowana przez samorząd. Jednak obecnie niezbędny jest jednoczesny remont dwóch mostów, którego koszt szacowany jest na około 130 mln złotych. Taki wydatek jest poza możliwościami finansowymi miasta.

Drogi krajowe (z wyjątkiem tych należących do samorządów) są budowane, nadzorowane i remontowane przez GDDKiA ze środków budżetowych oraz z opłat (e-TOLL) za przejazd pojazdów o masie całkowitej pow. 3,5 t. Biorąc za przykład drogę krajową nr 92, opłaty pobierane są na całym 300 kilometrowym odcinku od Warszawy do Poznania z wyjątkiem Konina. Również opłaty pobierane za przejazd pojazdów ponadnormatywnych w żadnej części nie zasilają budżetów miast na prawach powiatów. Jasnym jest, że samochody ciężarowe jadące DK92 w taki sam sposób niszczą drogę w Kole, Słupcy czy innych miejscowościach, ale tylko Konin jest pozbawiony opłat za przejazd. Jest to ewidentna dyskryminacja samorządów. Nierówność podmiotów nadzorujących drogi krajowe jest oczywista i powinna doprowadzić do zmiany przepisów.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi:

1. Biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową miast czy nie należy przekazać władztwa nad wszystkimi drogami krajowymi do GDDKiA co przywróci „normalne“ zasady zarządcze bez tworzenia sztucznych wyjątków?

2. Czy możliwe jest wprowadzenie rozwiązań systemowych dopłat za przejazd pojazdów ciężarowych drogami należącymi do miast na prawach powiatu?

Z wyrazami szacunku