Interpelacja w sprawie funkcjonowania systemu informatycznego "płatności dobrostanowych" za 2023 r. realizowanych przez ARiMR

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura wpłynęło pismo hodowców oraz firm prowadzących działalność w zakresie doradztwa rolniczego, dotyczące wydawanych przez ARiMR decyzji sanacyjnych dla rolników wnioskujących o „płatności dobrostanowe” za 2023 r. z powodu błędów generowanych przez system informatyczny.

W 2023 r. ARiMR wprowadził program pod nazwą „Dobrostan zwierząt w ramach ekoschematów dla rolników posiadających zwierzęta”. Warunkiem przyznania pomocy było opracowanie Planu poprawy dobrostanu zwierząt oraz złożenie odpowiednich wniosków o płatności bezpośrednie. Płatności te były realizowane na podstawie art. 36 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla WPR na lata 2023-2027 oraz aktów wykonawczych do ustawy, rozporządzeniem z dnia 12 marca 2024 r. nastąpiła zmiana warunków naliczania płatności.

Rolnicy, którzy spełnili ww. wymagania, od maja 2024 r. zaczęli otrzymywać decyzje z biur powiatowych ARiMR. Okazało się, że szereg decyzji zawiera błędy wynikające z dwóch głównych przyczyn:

- niewłaściwie działający system informatyczny do obsługi płatności – system nalicza zawyżoną liczbę zwierząt na podstawie średnich stanów w okresie referencyjnym, co skutkuje przekroczeniem dopuszczalnej obsady zwierząt do zgłoszonej powierzchni budynków inwentarskich i nakładanie kar na rolników,

- zmiana rozporządzenia – system informatyczny nie został odpowiednio dostosowany i przetestowany do zmiany rozporządzenia, co prowadzi do błędnego naliczania danych w zakresie stanów średnich zwierząt, które to dane wykorzystywane są do wydawania decyzji dobrostanowych.

Dodatkowym problemem są również ograniczone kompetencje pracowników biur powiatowych do dokonywania korekt wadliwych decyzji. Po analizie wadliwych decyzji, korekty dokonywane są przez pracowników centrali. Znane są przypadki, gdzie wygenerowane przez system błędy spowodowały odmowę płatności nawet na kilkadziesiąt tysięcy złotych. Oczywiście jest procedura odwoławcza, jednak wydłuża ona oczekiwanie na wypłatę środków bez winy wnioskującego rolnika.

W związku z powyższym, zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:

1. Czy ministerstwo zauważa problemy w funkcjonowaniu systemu informatycznego obsługującego „płatności dobrostanowe”?

2. Czy ministerstwo rozważa poszerzenie kompetencji pracowników biur powiatowych tak, aby mogli dokonywać korekty decyzji, informując centralę o przeprowadzonych zmianach?

Z wyrazami szacunku