Interpelacja w sprawie świadczenia wspierającego

Szanowna Pani Minister,

świadczenie wspierające przysługuje osobie z niepełnosprawnościami w wieku od ukończenia 18 roku życia posiadającej decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia, wydaną w ramach zmodyfikowanego systemu orzecznictwa o niepełnosprawności, na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Wojewódzkie zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności mają opóźnienia w rozpatrywaniu wniosków o wydanie decyzji określającej poziom potrzeby wsparcia, a bez niej nie można ubiegać się w ZUS o świadczenie wspierające. Prawo do wprowadzonego od 1 stycznia br. świadczenia wspierającego jest uzależnione od posiadania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w liczącej 100 pkt skali (przy czym osoba niepełnosprawna musi mieć co najmniej 70 pkt, aby kwalifikować się do tego świadczenia). Ich wydawaniem zajmują się wojewódzkie zespoły, a zgodnie z przepisami powinno to nastąpić w terminie nie dłuższym niż trzy miesiące od dnia złożenia wniosku.

Jednak do mojego biura zgłaszają się osoby niepełnosprawne, które informują, że w wielu zespołach czas oczekiwania na wydanie decyzji przekracza ustawowy termin. Taka sytuacja jest niepokojąca, ponieważ skutkuje tym, że osoby niepełnosprawne nie mogą w sposób efektywny skorzystać z nowego świadczenia. Wśród nich są też osoby starsze, schorowane, które mają ograniczoną możliwość uzyskania wsparcia ze strony krewnych. Co więcej, przewlekłość postępowań w wojewódzkich zespołach powoduje nie tylko to, że osoby niepełnosprawne muszą dłużej czekać, aż będą mogły zawnioskować o świadczenie wspierające. Zdarzają się także przypadki, że z tego względu w ogóle go nie otrzymują. Według stanu na 15 lipca 2024 r. - Wojewódzki Zespół Orzekania o Niepełnosprawności w Gdańsku rozpatruje wnioski złożone na dzień 29 stycznia 2024 r. Wysokość świadczenia wynika z liczby punktów, a termin jego przyznania zależny jest od daty uzyskania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Tym samym w obecnym stanie prawnym uzyskanie pomocy przez pełnoletnie osoby niepełnosprawne zostało wydłużone w czasie - nawet w latach, w przypadku osób niepełnosprawnych, które uzyskają poniżej 87 punktów wypłata następuje w 2025 r. a poniżej 78 punktów od 2026 r.

Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. 2022 poz. 1339 z późn. zm.) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu przyjętego uchwałą Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. (tj. M.P. 2022 poz. 1204 z późn. zm.) proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile złożono wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia do 15 lipca 2024 r.? Proszę o dane według województw.
2. Ile wniosków nie zostało rozpatrzonych w ustawowym terminie? Z czego wynikają opóźnienia?
3. Jaki jest średni czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosku? Proszę o podane danych wg województw.
4. Jakie działania zamierza podjąć resort, aby usprawnić proces wydawania decyzji?
5. Ile wpłynęło odwołań od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia? Proszę o dane wg województw.
6. Jakie są zasoby kadrowe oddelegowane do obsługi administracyjnej i merytorycznej WZON-ów w każdym województwie?

Z poważaniem

Magdalena Sroka
Poseł na Sejm RP