Interpelacja w sprawie rozbieżności przepisów dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego (COM) w strukturze centrum usług społecznych (CUS)

Szanowna Pani Ministro,

zwracam się z uprzejmą prośbą o pomoc w rozwiązaniu kwestii rozbieżności przepisów dotyczących możliwości funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego (COM) w strukturze centrum usług społecznych (CUS). Istniejące regulacje prawne budzą wątpliwości i mogą ograniczać efektywne świadczenie usług społecznych na rzecz osób wymagających wsparcia.

Zgodnie z art. 111a ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej gmina może połączyć CUS, o którym mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 roku o realizowaniu usług społecznych przez CUS, z ośrodkiem wsparcia, z wyłączeniem ośrodka wsparcia dla osób z zaburzeniami psychicznymi. W przypadku takiego połączenia ośrodek wsparcia działa w strukturze CUS lub domu pomocy społecznej.

Jednakże zgodnie z programem Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej z 2021 roku „Centra opiekuńczo-mieszkalne" stanowią one formę ośrodka wsparcia zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Art. 51 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia. Ośrodek wsparcia może prowadzić miejsca całodobowe okresowego pobytu.

W programie „Centra opiekuńczo-mieszkalne" nie określono jednoznacznie, jakim typem ośrodka wsparcia jest COM. Niemniej jednak uczestnikami programu mogą być osoby, które otrzymają decyzję administracyjną o przyznaniu usługi pobytu czasowego lub dziennego w centrum na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym COM jest ośrodkiem wsparcia i jako taki może funkcjonować w strukturze CUS.

Niestety zgodnie z art. 23 ust. 6 ustawy z dnia 19 lipca 2019 roku o realizowaniu usług społecznych przez CUS w strukturze organizacyjnej centrum nie mogą funkcjonować jednostki zapewniające pobyt całodobowy. Biorąc pod uwagę, że COM zapewnia zarówno pobyt dzienny, jak i całodobowe miejsca pobytu, pojawia się pytanie o możliwość funkcjonowania centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze CUS.

Uważam, iż COM nie jest jednostką stricte zapewniającą pobyt całodobowy, jak dom pomocy społecznej, a jedynie oferuje takie miejsca jako dodatkową formę wsparcia. Centrum opiekuńczo-mieszkalne jest nową placówką wpisującą się w nurt deinstytucjonalizacji usług społecznych i może stanowić istotne narzędzie wsparcia osób z niepełnosprawnościami w ramach nowo powstałego CUS. Ponadto połączenie tych instytucji jest ekonomicznie uzasadnione i daje gwarancję realizacji zadań zgodnie z obowiązującymi standardami.

Szanowna Pani Ministro, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Kiedy resort zamierza jednoznacznie uregulować powyższą kwestię?

2. Czy ministerstwo umożliwi funkcjonowanie centrum opiekuńczo-mieszkalnego w strukturze centrum usług społecznych?