Interpelacja w sprawie niesprawiedliwego otrzymywania środków finansowych przez szpitale kliniczne

Szanowna Pani Minister, Szanowny Panie Ministrze,

w niniejszej interpelacji pragnę zwrócić uwagę na duże różnice w możliwości otrzymywania środków finansowych z budżetu państwa przez szpitale kliniczne, których podmiotem tworzącym jest uczelnia niebędąca uczelnią medyczną, w porównaniu do szpitali, których podmiotem tworzącym jest uczelnia medyczna, oraz do instytutów badawczych.

W pierwszej kolejności pragnę zwrócić uwagę na postanowienia ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które regulują zasady przyznawania środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę. Kluczowe są tu art. 365 i 366. Zgodnie z ich regulacją środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się m.in. na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym na rozwój zawodowy pracowników uczelni (art. 365 pkt 1 lit. c), inwestycje związane z kształceniem i działalnością naukową (art. 365 pkt 4 lit a i b). Dysponentem tych środków jest minister właściwy ds. szkolnictwa wyższego. Beneficjentami tych środków zgodnie z art. 366 ust. 1 pkt 1 i 5 mogą być publiczne uczelnie akademickie oraz instytuty PAN i instytuty badawcze. W katalogu beneficjentów nie uwzględniono szpitali klinicznych, co z uwagi na ich ważną rolę w utrzymaniu i rozwoju potencjału dydaktycznego, w tym w szczególności rozwoju zawodowego pracowników medycznych, budzi uzasadnione wątpliwości oraz pytania o powody tego pominięcia.

Ponadto, zgodnie z komunikatami publikowanymi na stronie Ministerstwa Zdrowia, minister corocznie przyznaje dotacje podmiotowe na podstawie art. 459 pkt 5 ww. ustawy, jednak podziału tych środków dokonuje wyłącznie na uczelnie medyczne, zgodnie zaś z brzmieniem art. 460 ust. 5 pkt 2 dotacje te minister powinien przyznać (ustawa posługuje się zwrotem „minister przyznaje“) innym uczelniom prowadzącym kształcenie w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o informację odnośnie do powodów ograniczenia dotacji podmiotowych wyłącznie do uczelni medycznych.

Z analizy powyższego jednoznacznie wynika, że samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej nie są bezpośrednimi beneficjentami subwencji – w odróżnieniu od instytutów badawczych. Instytuty badawcze, podobnie jak uczelnie akademickie, są uprawnione do otrzymania dotacji m.in. na prowadzenie działalności naukowej i rozwój zawodowy pracowników. Pominięcie w tym zakresie sp zoz-ów będących szpitalami klinicznymi, które są podstawowym miejscem rozwoju zawodowego pracowników medycznych, jest wysoce niezrozumiałe z uwagi na wagę ochrony zdrowia dla społeczeństwa. Z uwagi na jednoprofilowość uczelni medycznych utworzone przez nie szpitale kliniczne mogą być traktowane z wyższym priorytetem niż szpitale kliniczne utworzone przez pozostałe uczelnie akademickie. Dodatkowo uczelnie medyczne są corocznie beneficjentami środków przyznanych przez ministra ds. zdrowia. Powyższe może skutkować różnicami w realnym finansowaniu szpitali klinicznych z uwagi na charakter podmiotu tworzącego, co w mojej opinii nie powinno mieć miejsca w naszym porządku prawnym.

Szpitale kliniczne odgrywają kluczową rolę w kształceniu studentów zawodów medycznych. Jednocześnie są podmiotami wysoko specjalistycznymi, często o najwyższym stopniu referencyjności, znaczeniu ponadregionalnym, a nierzadko międzynarodowym. To w tych podmiotach leczniczych personel podejmuje się zabiegów i leczenia najwyższego ryzyka oraz stosuje się metody innowacyjne na skalę światową.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy w planach prac ministerialnych jest rozważana nowelizacja przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, dzięki której szpitalom klinicznym stworzonoby możliwość bezpośredniego pozyskiwania środków finansowych w drodze subwencji, tak jak aktualne przepisy ustawy umożliwiają to instytutom badawczym? Jeśli tak, proszę o podanie dokładnego terminu.

2. Kiedy minister zdrowia podejmie decyzję o dotacjach podmiotowych zgodnie z art. 460 ust. 5 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce?

Z poważaniem

Elżbieta Duda