Interpelacja w sprawie problemów na rynku nieruchomości w Polsce

Gdańsk, dnia 20 czerwca 2024 r.

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich tygodniach zwrócili się do mnie przedstawiciele „Koalicji dla Mieszkań“ z prośbą o podjęcie działań w związku z problemami na rynku nieruchomości w Polsce. Organizacja ta, działająca apolitycznie przy Fundacji Trading Jam Session, zwraca uwagę na istotne wypaczenia, jakie mają miejsce w polityce mieszkaniowej kraju.

W związku z trwającą debatą na temat nieruchomości oraz kwestii dopłat z kredytów hipotecznych „Koalicja dla Mieszkań“ wyraziła swoje zaniepokojenie obecnym kierunkiem proponowanych rozwiązań. Jak podkreślają w swoim piśmie, państwo ma konstytucyjny obowiązek prowadzenia polityki sprzyjającej zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych obywateli oraz wspierania budownictwa socjalnego (art. 75 Konstytucji RP). Niestety, polityka ostatnich lat sprzyjała zupełnie odwrotnemu trendowi, czego efektem jest znaczący spadek indeksu dostępności mieszkaniowej. Wskaźnik przygotowywany przez Związek Banków Polskich, opublikowany w raporcie AMRON-SARFiN, na koniec 2023 roku wyniósł 128 punktów, co oznacza spadek do poziomu z 2011 roku.

Zastraszająco słabo wygląda również kwestia budownictwa socjalnego, które faktycznie skierowane jest do osób najbardziej potrzebujących. Według danych GUS, mieszkania czynszowe w 2022 roku powstały jedynie w kilku miastach wojewódzkich, a w 2023 roku sytuacja poprawiła się nieznacznie. Ponadto, społeczne nastroje wobec proponowanych dopłat do kredytów są negatywne. Z sondażu przeprowadzonego przez United Surveys dla „Dziennika Gazety Prawnej“ i RMF FM wynika, że 60% badanych wypowiada się negatywnie w kwestii dopłat, natomiast blisko połowa (45%) opowiedziała się za rozwojem taniego mieszkalnictwa na wynajem.

Przedstawiciele „Koalicji dla Mieszkań“ apelują o zmianę polityki państwa w zakresie wspierania mieszkalnictwa przez odejście od szkodliwych dopłat, które poza pozorną pomocą wąskiej grupie ludzi powodują znaczne rozchwianie rynku nieruchomości, zwiększenie marż deweloperów, konieczność zaciągania większych kredytów hipotecznych, a także nasilenie popytu inwestycyjnego i spekulacyjnego. Zaoszczędzone środki proponują oni przeznaczyć na promocję budownictwa społecznego, socjalnego oraz remonty już istniejących mieszkań socjalnych.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:

1. Jakie działania są podejmowane w celu zwiększenia dostępności mieszkań dla obywateli, w szczególności przez rozwój budownictwa socjalnego?
2. Czy są planowane zmiany w programie „Bezpieczny kredyt 2%“, aby uniknąć sztucznego podnoszenia cen nieruchomości i zwiększenia zadłużenia obywateli?
3. Jakie kroki zostaną podjęte, aby zmniejszyć popyt inwestycyjny i spekulacyjny na rynku mieszkaniowym, co prowadzi do ograniczenia dostępności mieszkań dla osób najbardziej potrzebujących?