Interpelacja w sprawie zmian przepisów dotyczących mieszkań wybudowanych w ramach TBS

Panie Ministrze,

program społeczny, który powstał w oparciu o ustawę z dnia 26 października 1995 r. o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa w latach 90. wymaga niezwłocznej reformy. W czasie prawie 30 lat funkcjonowania systemu budownictwa społecznego do ustawy regulującej ten ważny rządowy program mieszkaniowy wprowadzono szereg zmian, które wypaczyły jego pierwotne założenia. Liczne zmiany w ustawie wprowadziły szereg regulacji dotyczących mieszkań budowanych w ramach TBS, co od kilkunastu lat wskazują mieszkańcy, którzy domagają się zmian dostosowujących przepisy do obecnych standardów.

Obecnie nadal brak jest regulacji prawnych, które rozwiązałyby problem mieszkańców TBS, a proponowane rozwiązania powodują wzrost cen mieszkań na rynku, stanowią coraz większe obciążenie dla budżetu państwa, a nadal nie rozwiązują problemu mieszkańców TBS. Proponowane rozwiązania w projekcie nowelizacji ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa zakładają w przypadku TBS przywrócenie art. 10 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu sprzed 31.08.2023 r., co w konsekwencji wyłączy z przepisów o pomocy de minimis inne niż sprzedaż na rzecz użytkownika wieczystego gruntu wykorzystywanego do prowadzenia działalności gospodarczej czynności z zakresu gospodarki nieruchomościami. Sprawi to, że głównym beneficjentem tej zmiany będą gminy oraz utworzone przez nie spółki (np. TBS), a nie bezpośrednio mieszkańcy.

Uczestnicy rządowego programu budownictwa społecznego ponoszą ogromne koszty jego funkcjonowania. Partycypacja w kosztach budowy od 20-30%, kaucja 10%, utrzymywanie lokali, spłata kredytu w opłatach czynszowych, a w zamian brak realnego wpływu na wykorzystanie środków z czynszów czy brak możliwości wykupu mieszkań. Dlatego zmiana ustawy jest szansą na zapewnienie bezpieczeństwa mieszkaniowego polskim rodzinom. W zasobach TBS mieszkają także seniorzy, którym coraz trudniej płacić coraz wyższe czynsze, które są liczone od wartości odtworzeniowej nowo budowanych mieszkań, podczas gdy budynki mają ponad 25 lat.

Niepokojący jest sposób wyliczania maksymalnej stawki wysokości czynszu na podstawie wartości odtworzeniowej. Należy nadmienić, że jest to wartość nowo budowanych mieszkań, a wynajmowane przez mieszkańców lokale mają już ponad 25 lat. Zważywszy na uwarunkowania cen na rynkach nieruchomości, które często są sztucznie zawyżane chociażby przez spekulantów i popyt inwestycyjny, to wartość nowych mieszkań wzrasta nieproporcjonalnie szybko. Jest to bardzo wysoka kwota, która powinna uwzględniać m.in. koszty amortyzacji budynków. Państwo polskie wspiera deweloperów, a nie mieszkańców, jest to niesprawiedliwość społeczna. Mieszkańcy przy tak dużej inflacji i szybkości wzrostu czynszów często nie radzą sobie z ich opłacaniem, należy zauważyć, że w zasobach TBS mieszkają również seniorzy i osoby samotne.

Zainteresowani mieszkańcy wskazują, że dobrym rozwiązaniem byłoby, gdyby to rada gminy/miasta/powiatu ustalała dla zasobów mieszkaniowych TBS stawkę czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w takiej wysokości, aby pozwalała na pokrycie kosztów eksploatacji i remontów danego budynku oraz na spłatę kredytu zaciągniętego na jego budowę. TBS/SIM przedstawiałyby odpowiedniej radzie propozycję wysokości stawki czynszu wraz z kalkulacją i uzasadnieniem. Taki przepis pozwoli uniknąć drastycznych różnic w wysokości stawek czynszu w jednym mieście, np. w Lublinie w TBS gminnym stawka czynszu wynosi 11,40 zł za m2, a w TBS prywatnym 22,50 zł za m2 .

Wobec powyższego zwracam się prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje zmiany odnośnie do wskaźnika czynszu w przypadku mieszkań wybudowanych przez TBS?

1. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie obligatoryjnego przepisu, aby w zestawieniu czynszu były wykazywane wszystkie składniki, łącznie ze stawką spłaty kredytu, tak jak to było na początku działania TBS?
2. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie zmian w ten sposób, aby to rada gminy/miasta/powiatu ustalała dla zasobów mieszkaniowych TBS stawkę czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego?
3. Czy ministerstwo przewiduje zmiany do ustawy w zakresie ustalania przeliczania wartości partycypacji, gdyż dotychczasowe rozwiązania są niesprawiedliwe, ponieważ mieszkańcy wpłacali od 20-30% wartości podczas podpisywania umowy najmu lokalu i powinni otrzymać od 20-30% obecnej wartości rynkowej lokalu, zwłaszcza że ich lokale są przez nich doposażone i utrzymywane?