Interpelacja w sprawie podjęcia działań w celu rozwiązania problemu składowania i magazynowania odpadów niebezpiecznych w Polsce

Szanowna Pani Minister!

Jak powszechne wiadomo rząd Prawa i Sprawiedliwości niewiele zrobił w kwestii nielegalnych wysypisk czy magazynów odpadów, w tym głównie odpadów niebezpiecznych. Każda próba zażegnania tego problemu była albo pozorna albo nieudolna ze strony rządzących w ówczesnym czasie. Polska w niedługim czasie stała się Eldorado dla nielegalnych wysypisk i składowisk, które w różnych rejonach Polski powstawały na masową skalę.

Wzrost liczby takich incydentów był zauważalny szczególnie w ostatnich latach, co jest związane z problemem niewystarczającej kontroli nad obrotem odpadami oraz wysokimi kosztami ich utylizacji, które to z kolei skłaniały nieuczciwych przedsiębiorców do nielegalnych działań, a szara strefa rozwijała się w zastraszającym tempie. W samym tylko 2018 roku, według raportów, odnotowano aż 80 pożarów na nielegalnych składowiskach odpadów. Szacuje się, iż w Polsce istnieje ich około 300, a 214 takich miejsc, stanowi szczególne zagrożenie.

Sytuacja ta jest wynikiem zarówno nielegalnej działalności w kraju, jak i nielegalnego importu odpadów z zagranicy. W wielu polskich prokuraturach prowadzone są postępowania, listy oskarżonych z dnia dzień się powiększają, a do sprawy dołączone są nowe dowody i okoliczności.

Problem składowisk to problem wszystkich mieszkańców, ale nie można zapomnieć o kwestii, której poświęca się zdecydowanie mniej uwagi, a jest równie ważna. W dużej ilości przypadków dochodzi do sytuacji, gdzie nielegalne składowiska są tworzone w miejscach należących do osób trzecich, niezwiązanych z takim procederem, a uwikłanych i poszkodowanych w sprawie. Częstą praktyką przestępców jest wynajmowanie terenów, hal poprodukcyjnych od osób i firm, poprzez legalnie działające firmy słupy, gdzie zwozi się do nich odpady, pod pretekstem magazynowania legalnych półproduktów i porzuca w magazynach. W ten sposób właściciele terenów i obiektów zostają z magazynem pełnym niebezpiecznych odpadów. Firmy słupy przestają płacić za wynajem obiektów, ich właściciele trafiają do aresztów, a koszty bieżące i podatki od nieruchomości doprowadzają takie osoby do bankructwa. Problemem pozostaje odpowiedzialność za usunięcie i utylizację takich odpadów, i fakt kto ma to zrobić.

W większości przypadków prokuratura zabezpiecza na miejscu odpady jako materiał dowodowy i pozostawia je w miejscu zabezpieczenia. Z kolei gminy bronią się przed ich utylizacją ze względu na ogromne koszty. Poszkodowani właściciele nieruchomości również nie są w stanie ich usunąć z powodu braku dostatecznych środków finansowych.

Niestety przepisy prawa w takich przypadkach są niejednoznaczne. Należy zatem podjąć odpowiednie działania w celu zmiany przepisów w taki sposób, aby kontrola nad obiegiem szkodliwych dla środowiska naturalnego odpadów uniemożliwiała ich nielegalne składowanie.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Jaka jest szansa na wprowadzenie skutecznych zmian w systemie prawnym w celu ograniczenia procederu nielegalnego składowania odpadów niebezpiecznych w Polsce?

2. Czy resort podjął już działania w tym kierunku? Jeżeli tak, to jakie? Jeżeli nie, to kiedy można spodziewać się odpowiednich przepisów w tym zakresie?

3. Czy w ramach podejmowanych przez resort kroków w tym zakresie samorządowcy otrzymają narzędzia prawne i środki finansowe na usuwanie przedmiotowych odpadów czy nielegalnych składowisk na swoim terenie?

Z wyrazami szacunku

Małgorzata Pępek
Poseł na Sejm RP