Interpelacja w sprawie świadczeń emerytalnych dla osób przechodzących na tzw. wcześniejszą emeryturę

Szanowna Pani Ministro,

w trakcie rozmów z obywatelami, które prowadzę podczas dyżurów poselskich niejednokrotnie spotkałem się z tematem nieodpowiedniego informowania zainteresowanych o warunkach przyznawania świadczeń emerytalnych. Wiele z tych osób, to osoby, które nie mają możliwości uzyskania prawnej pomocy bądź wsparcia przy ubieganiu się o należną im emeryturę. Można by tłumaczyć, że przecież istnieją instytucje do tego stworzone, ale prawdą jest to, że nie każdy obywatel o tym fakcie wie. Coraz częściej zdarza się, że szczegółowe namiary i informacje są przekazywane tylko w formie elektronicznej (niewiele jest przypadków, gdzie można zdobyć informatory papierowe).

W związku z powyższym najwięcej informacji przekazywanych jest drogą słowną bez pokrycia na papierze. Z tego powodu wielu obywateli zbliżających się do wieku emerytalnego zdana jest na wiedzę osób przyjmujących petentów w urzędach, zarządzających emeryturami i rentami. Niestety bardzo często zdarza się, że pracownicy tych instytucji nie mają odpowiedniego lub pełnego wyszkolenia i przekazują błędne lub niepełne informacje. Jest to skandaliczna postawa, gdyż to właśnie ci pracownicy są odpowiedzialni za dalsze losy życia każdego z emerytów i rencistów.

Niedawno zetknąłem się z następującą sytuacją: Pan, który wiele lat pracował w warunkach szczególnych, posiada stopień niepełnosprawności i 5 lat przed emeryturą przebywał na rencie chorobowej, udał się do jednej z placówek ZUS w celu zdobycia informacji nt. dokumentów, które musi złożyć w związku ze zbliżającą się komisją lekarską. Na miejscu został poinformowany, że spełnia wszystkie warunki do przejścia na wcześniejszą emeryturę i nie będzie wzywany na komisję. Nie został jednak poinformowany o tym, że gdy zgodzi się przejść na wcześniejszą emeryturę to utraci możliwość ubiegana się o rekompensatę za pracę w szczególnych warunkach. Co warto nadmienić, co jest niezwykle ważne, rekompensata jest częścią dodatku do kapitału początkowego. Łącznie z nim podlega waloryzacjom, a w efekcie powiększa podstawę obliczenia emerytury. W wyniku tej sytuacji wspomniany wcześniej Pan, nie mając pełnej wiedzy o warunkach emerytalnych, utracił możliwość ubiegania się o rekompensatę emerytalną, która wedle mojego zdania powinna mu się automatycznie naliczać w związku z pracą w szczególnych warunkach. Mimo, iż sprawa była zgłaszana w wielu instytucjach, również sądach, wszędzie była odrzucana.

W całej Polsce jest mnóstwo takich osób, poszkodowanych, którym prawo polskie nie umożliwia pomocy w trudnej sytuacji. Mówię tutaj też o możliwości odwołania się od decyzji o przyznaniu emerytury w określonych warunkach. Ci wszyscy poszkodowani mają za sobą lata trudnej pracy, pracy w warunkach trudnych, szczególnych. Niejedna taka osoba posiada choroby współistniejące. Dla nich wszystkich każda złotówka odpowiednio wyliczonej emerytury i każda nałożona rekompensata jest na wagę złota.

Tym samym proszę Panią Ministrę o ustosunkowanie się do następujących pytań:

1. Dlaczego rekompensaty za pracę w warunkach szczególnych nie uwzględnia się automatyczne do emerytury, bez względu na to czy dana osoba przechodzi na emeryturę w terminie czy wcześniej?

2. W jaki sposób pracownicy przekazują informacje o emeryturach i warunkach ich udzielania, czy istnieją odpowiednie szkolenia dla pracowników ZUS itp.?

3. W jaki sposób kontrolowane są dokumenty i przekazywanie informacji petentom czy naprawdę, jeśli ktoś nie musi stawiać się na komisję lekarską, to jest obsługiwany tylko przez jedną osobę? Mówimy tutaj o faktycznej rozmowie, a nie sprawdzaniu dokumentów.

4. W jaki sposób petent może odwołać się od swojej decyzji nt. sposobu przyznania emerytury i/lub przejścia na wcześniejszą?

5. Czy jednostka nadrzędna przyznająca emerytury posiada odpowiednie dokumenty wykluczające przyznanie rekompensat do emerytury, np. oświadczenia petenta?

Z poważaniem

Stanisław Tomczyszyn
Poseł na Sejm RP